Categories

Садыр Жапаров: Шайлоо мыйзамы өзгөртүлсө, президенттик шайлоого барам

Учурда президенттин милдетин аткарып жаткан премьер-министр Садыр Жапаров 19-октябрда Орусиянын «Россия 24» телеканалына берген интервьюсунда президенттик шайлоого байланышкан суроого жооп берди.

Ал «Президентти жана Жогорку Кеңештин депутаттарын шайлоо жөнүндөгү» мыйзамга өзгөртүүлөр даярдалып жатканын билдирди. Эгер мыйзамга өзгөртүүлөр киргизилсе, президенттик шайлоого катышууга даяр экенин айтты.

“Учурда парламентте тиешелүү мыйзамга өзгөртүүлөр даярдалып жатат. Эгерде анын жыйынтыгында мыйзамдар өзгөртүлсө, президенттик шайлоого катышам. Бирок, азыр бул тууралуу айтуу эрте. Бул маселе боюнча чечим кабыл алына элек”, – деди Жапаров.

“Адилет” укуктук клиникасы мыйзамдардын президенттин отставкасынан кийинки жагдайына байланышкан анализинде Конституциянын 68-беренесине таянып, президенттин милдетин аткаруучу Жогорку Кеңешке кезексиз шайлоону жарыялоого, Өкмөттү отставкага кетирүүгө, президенттик кезексиз шайлоого талапкер катары катышууга укугу жок экенин белгилеген.

Кыргызстанда 4-октябрдагы кезектеги парламенттик шайлоонун баштапкы жыйынтыгына нааразылык акциялары жапырт баш аламандык менен коштолуп, анын акыры бийлик алмашуу менен аяктады.

 
Categories

Президенттин «Биринчи радиого» кезектеги берген маеги

Кыргыз Республикасынын Президенти Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 12-сентябрда, Коомдук телерадиокорпорациясынын «Биринчи радиосуна» кезектеги маегин берди.

Мамлекет башчысынын маегинин стенограммасы толугу менен берилет:

 

— Саламатсыздарбы, урматтуу угармандар. «Биринчи радиодо» салтка айланып калган ишемби күнкү «Президент менен «Ачык сөз» уктуруусу.

Биз бир нече суроолорубуз менен Мамлекет башчыбызга кайрылганы турабыз.

Саламатсызбы, Сооронбай Шарипович?

 

—        Саламатсызбы.

 

—        Урматтуу Президент, буга чейинки маектерибизде айтылгандай, коронавирус илдети менен күрөшүү менен катар жашоо өз нугуна түшүүдө.

Азыр эми шайлоо шааниси дейбизби, шайлоо машакаттары дейбизби, айтор, мына ушул саясий маселе коронавируска караганда коомчулуктун талкуусуна түшүүдө.

Парламенттик шайлоого берилген стартты кандай баалап жатасыз?

 

—        Сурооңузга рахмат.

Буга чейин айткандай, алдыдагы парламенттик шайлоо катуу саясий атаандаштыкта өтөөрү анык.

Аны баарыбыз көрүп жатабыз.

Атаандаштыкка туруштук бере ала турган партиялар бар, бере албай турган партиялар бар.

Ушу партиялардын ичинде партиянын идеясын, программасын элге жеткизгенге аракет кылган адамдардын арасында да айырмалар бар.

Бул эми бийлик үчүн болгон күрөш да. Бийликке келүү күрөшү. Ошондуктан, коомчулуктун көңүлүн бул сөзсүз бурат. Бул күрөш абдан катуу атаандаштык менен өтөт деп ойлойм.

Биз азыр мына ушундай учурда жашап жатабыз — саясий партиялар өлкөдөгү саясий маданиятты калыптандыруучу эң негизги күч.

Парламенттик демократияны, партиялык системаны калыптандыруучу да мына ушул партиялар.

Биз азыр парламенттик демократияны куруу аракетиндебиз.

Бирок, баарыбыз билебиз, парламенттик демократия бир-эки шайлоо менен эмес, бир канча жолкудан кийин калыптанат, өнүгөт.

Муну өнүккөн парламенттик системасы бар өлкөлөрдүн тарыхы көрсөтүп турат.

Ошол көз караш менен алганда биздеги парламенттик демократия азыр калыптануу жолунда.

Ушул жагдай азыркы болуп жаткан шайлоо процессиндеги оош-кыйыштарга да таасир этпей койбойт. Сөзсүз таасир этет.

Бул процессте эң чоң жоопкерчилик — партияларда.

Алардын идеологиялык платформасынын түзүлүшүндө, алардын ички тартибинде. Белгилүү түшүнүк бар го «демократиялык центризм» деген, ошол демократиялык центризмдин жоктугунда болуп жатат.

Партиялык тизмелер көбүнчөсү идеялык эмес, айрым учурда каржылык, же болбосо тигил же бул инсандын коомдогу ордуна байланыштуу түзүлүп жатат.

Муну эч ким жокко чыгара албайт. Бул эми азыркы табигый көрүнүш. Кечээ же бүгүн чыгып калган жок.

Бул эгемен Кыргызстан парламенттик демократияга жол алды деген акыркы 10 жылдагы көрүнүш.

Мен жогоруда бекеринен айткан жокмун. Өлкөдөгү саясий маданиятты, парламенттик демократияны, партиялык системаны калыптандыруу жоопкерчилиги, биринчи кезекте, партиялардын өзүндө.

Алар өлкөнү өнүктүрүү процессине катышам деп мыйзам чыгаруу бийлигине, аткаруу бийлигине келем дешсе, эң ириде партиялар партиядагы демократиялык центризмди, ички тартипти бекемдеш керек.

Мыйзамды кынтыксыз аткарыш керек.

Жөнөкөй тил менен айтканда, партиялар коомго үлгү болуш керек. Партиялар өздөрү дагы, партиялардын лидерлери дагы.

Мен мурда да айткам. Бизде, тилекке каршы, укугубузду жакшы билебиз, жакшы коргойбуз. Бирок милдетке келгенде, башкаларга доомат артып, күнөөлүүлөрдү башка жактан издегенге көбүрөөк ыктайбыз.

Өлкө качан өнүгөт?

Качан ар ким өз милдетин так аткарганда өлкө өнүгөт. Өзүнүн милдетин дагы, укугун дагы бирдей билгенде өлкө өнүгөт.

Партиялар азыркы кырдаалда саясий гана маданиятка эмес, социалдык да маданиятка таасир этип жатышат.

Мына көрүп жатабыз, үгүт иштерин жүргүзүп жатышат.

Айрым партияларда эл менен жолугушууларда маска тагынуу, социалдык дистанцияны сактоо деген жөнөкөй нормалар сакталбай жатат.

Майда деп, буга маани бербей койгонго болбойт.

»Эл башкарам, элдин тагдырын чечем» деген азаматтарыбыз бул маселеде да элге үлгү болуш керек деп эсептейм.

Жалпысынан айтканда, алдыдагы шайлоо мыйзамдуу өтүп, парламенттик демократиянын калыптанышына салым кошот.

Президент катары, мурда да айткам, кайталап кетейин, шайлоолордун мыйзамдуу өтүшүнө бардык аракеттерди жасайбыз.

Буйруса, шайлоо мыйзамдуу өтөт. Баарына тең бирдей шарт түзүлөт. Ар бир партияга, ар бир талапкерге, ар бир жаранга шартты бирдей түзөбүз.

 

— Шайлоо сыяктуу ири саясий иш-чара болобу, эмне болсо да, туура айттыңыз, илдеттин таралышын алдын алууга баарыбыз жоопкербиз.

Азыр Россия Федерациясы Евразия экономикалык бирлигине кирген өнөктөш мамлекеттерге Россияда чыгарыла турган коронавирус илдетине каршы вакцинасын таратууну пландаштырууда деп маалымдалды. Биздин өлкөгө алып келүү боюнча иш-аракеттер жасалуудабы?

 

— Дүйнөдө COVID илдети дагы деле кооптуу бойдон калууда. Муну элибиз да, баарыбыз тең көрүп жатабыз.

Россия Федерациясы дүйнөдө биринчи болуп коронавируска каршы вакцинаны иштеп чыгарды.

Клиникалык сыноолордон өттү деп маалыматтарды беришти.

Россия Федерациясы акыркы күндөрү вакцинаны колдонууга киргизишти.

Жакынкы убакытта вакцина массалык чыгарылат деп ишенем.

Биз үчүн да вакцинаны өлкөгө алып келүү абдан маанилүү.

Илдетке каршы күрөшүү иш-чаралардын алкагында биздин эки өлкөнүн тийиштүү органдары вакцинаны Кыргызстанга алып келүү боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп жатышат.

Президенттин «Биринчи радиого» кезектеги берген маеги

— Сооронбай Шарипович, Сиз аймактарды кыдырууну улантып жатасыз. Бул аптада Ош облусуна барып келдиңиз. Элетке Сиз тараптан мамлекеттик денгээлде жетишерлик көңүл бурулуп жатат деп ойлойбуз. Бирок, борбор шаарыбыз, шаардыктардын муктаждыктары көңүл сыртында калып калган жокпу?

— Андай болгон жок, андай болбойт дагы.

Борбор шаарыбыздын маселелери ар дайым биздин көңүл борборубузда.

Мына, өлкөнү санариптештирүү саясаты.

Бул ушул борбор шаарыбызда чоң талап, катуу көзөмөл менен жүрүүдө.

Менин кеңешчим Дастан Догоев, биздин аппарат, Өкмөт, Маалыматтык технологиялар жана байланыш мамлекеттик комитети Бишкектеги ооруканаларды, калкка кызмат көрсөтүүчү баардык мекемелерди санариптештирүү ишин түздөн-түз менин көзөмөлүм менен жүргүзүп жатышат.

Бул шаардыктарыбыздын күнүмдүк түйшүгүн азайтып, жашоосун жакшыртууга көргөн кеңири камкордук.

Санариптештирүү — коррупцияга каршы күрөштүн негизги куралы да.

Өткөндө дагы айткам, биз баарын камап же каерде коррупциялык схема болсо, жетекчилерин алмаштырып, аны менен токтото албайбыз.

Коррупцияга санариптештирүү аркылуу гана бөгөт кое-алабыз.

Санариптештирүү үчүн каражат бар, толук өлчөмдө берилип жатат. Саясий эрк бар. Борбор шаарга, региондорго чыкканда бул багытта талапты катуу коюп жатам.

Эми эң негизиси бардык мамлекеттик органдар, жергиликтүү бийлик муну аткарышы керек, аткара башташты.

Талапты кайсы жерде болсо коюп жатабыз. Муну мен кайсы жерге барсам, шаар болобу, элетте болобу, тынбай айтып жатам.

Бул багытта жылыштар бар, жыйынтыгы болуп жатат, жемишин берет.

Экинчиден, шаар тургундарына негизги көйгөй — коомдук транспорт.

Бул боюнча Өкмөт, Бишкек мэриясы иш алып барып жатат.

Мен толук кабардармын.

Болгон кеңешимди айтып, колдоп, бул багытта чогуу иш алып барып жатабыз.

Мэрияга милдет жүктөлгөн.

Этап-этабы менен, газ менен иштеген автобустарга, электр кыймылдаткыч менен иштеген автобустарга өтүү пландалууда.

Бул, билесиз, дагы бир чоң көйгөй, шаардын абасынын булганышын азайтат.

Мэриянын эсеби боюнча, шаар ичиндеги кичи автобустарды заманбап автобустарга алмаштыруу үчүн дагы 800дөн 1000ге чейин автобус, троллейбустар керектелет.

2019-жылы Бишкек шаарынын жергиликтүү бюджетинин эсебинен 60 автобус алынган.

Быйыл 100 автобус алуу аракети көрүлүп жатат.

Донорлор менен иштеп жатышат. Орус-Кыргыз өнүктүрүү фонду менен да сүйлөшүүлөр жүрүп жатат. Фонддун жардамы менен 2021-жылы 300 автобус алып келүү пландары бар.

Мэриянын бул ишине мен эмнеге көңүл буруп жатам?

Калкыбыздын саламаттыгын коргоо — мамлекеттин негизги милдети.

Коомдук унааны жакшыртуу шаар экологиясына, баарыбыздын ден соолугубузга түз таасир этет.

Ошондуктан, буга чоң маани беребиз.

Үчүнчүдөн, дайыма айтып келем, Бишкекке мурдагы жашыл шаар деген атын кайтарышыбыз керек деп.

Бул боюнча конкреттүү иштерди жасап жатабыз.

Мен мэриянын жасап жаткан иштерин колдоп жатам. Жерлерди шаарга кайтарып, аларга бак, парктарды куруу боюнча иштер жакшы кетип жатат. Буга эл деле күбө.

Бул иш ордунан оңой жылган жок. Бул да чоң карама-каршылык менен болду. Бишкектеги жер бөлүү коррупциянын чоң очогуна айланган маселе, билесиз.

Элибиз үчүн эң керектүү эс алуу жайларынын, социалдык объектилердин, парк зоналарынын жерлери менчикке мыйзамсыз берилип кеткен. Ошону кайтаруу боюнча иш жүргүзүп жатабыз. Бишкек мэриясына мен баш болуп жардам берип жатабыз.

Саясий жактан мэриянын ишине абдан чоң колдоо көрсөтүп жатабыз.

Эмне үчүн дегенде, жер берүү, жогоруда айтып кеттим, коррупциянын чоң очогуна айланган. Жерлерди кайтарууга мэриянын өзүнүн күчү жетпейт. Буга абдан чоң күчтөр, таасирдүү адамдар, чоң каражат аралашкан.

Бирок, эбегейсиз каршылыкка карабай, жерлерди шаарга кайтарып жатабыз. Ошол жерлерге элге кызмат кыла турган парктарды куруп жатышат.

Былтыр көрдүңүздөр, 10 гектарга «Ынтымак» паркы курулду.

Быйыл «Чолпонбай Түлөбердиев» атындагы паркты ачтык. Ал 11 гектар жерди ээлейт.

Дагы бир жаңы паркыбыз ачылды, «Адинай» деп атоону сунуштадык. Анын аянты 13 гектар.

Дагы 4 парк курулуп жатат, жалпы аянты 30 гектардан ашат.

Бул иштин баары — шаарыбыздын тургундарына, келечек балдарыбызга көрүлгөн камкордук.

Болбосо, шаардын жерлери кертилип, сатылып кеткен, дагы да сатылмак.  Биз ошол коррупциялык схемаларга бөгөт коюп жатабыз, жерлерди кайра кайтарып жатабыз.

Бул процессти мен коррупцияга каршы күрөштөгү эң бир чоң багыттардын бири деп баа берем.

Мындай иш Бишкекте эле эмес, өлкөнүн башка шаарларында да жүрүп жатат.

Кечээ эле Ош шаарынан келдим, ал жакта дагы мындай иштер жүрүп жатат.

Элдин менчиги элге кызмат кылышы керек. Биз буга катуу турабыз.

Сейил бактардан тышкары, Бишкек шаарынын сыртына эс алуучу жайларды, бизнес борбор жана спорт сарайларын курууну пландаштырып жатабыз.

Футбол, хоккей стадиону, 5 миңден 7 миңге чейин машина коюучу жайлар, жалпысынан 30 гектарга долбоорду пландаштырып жатабыз. Азыр даярдап жатышат, буйруса, бул ишти баштайбыз.

Булар да шаар үчүн ири долбоорлор. Биздин жарандарыбыз үчүн, айрыкча шаардыктарыбыз үчүн белек болуп калат, буйруса.

Төртүнчүдөн, шаарыбыздын тургундары үчүн коопсуздук маселеси чоң мааниге ээ.

Билесиздер, «Коопсуз шаар» долбоору көп жылдан бери ишке ашпай келе жаткан. Бишкек шаарынан баштадык. Бул долбоорду бүт республика боюнча жайылтабыз. Пандемия бир аз тоскоолдуктарды жаратты, азыр бул багытта ишти кайра баштап жатабыз.

Патрулдук милицияны түзүү боюнча долбоорду ишке ашырдык. Бул дагы чоң долбоор.

»Коопсуз шаар» долбоору жана патрулдук милиция ишке киргенден кийин кылмыштуулук, айрыкча, жол-транспорттук кырсыктары кескин азайды. Жол кырсыктарынын кесепетинен каза болгондордун саны кээ бир жерлерде 100 пайызга чейин азайды. Кээ бир жерлерде жол кырсыктары 50 пайызга чейин азайып жатат. Бул жакшы көрсөткүч.

Патрулдук милиция түзүлгөндөн тартып кылмыштуулуктун бетин ачуу жогорулады. Бул долбоор өзүнүн натыйжасын көрсөтө баштады. «Менин милициям — мени коргойт» принцибин кайтарабыз. Кайтарып жатабыз. Бул Бишкекте ийгиликтүү болду, эми Ошто баштап жатат, андан кийин башка шаарларда да ишке ашырабыз.

Жалпылап айтканда, борборубузду, шаарыбызды өнүктүрүү, жакшыртуу маселелерине да чоң маани берип жатабыз. Бул ар дайым биздин көңүлүбүздө жана негизги багыттарыбыздын бири.

 — Урматтуу Сооронбай Шарипович, радиоугармандардын атынан, убактыңызды бөлүп, биздин суроолорго жооп бергениңизге ыраазылык билдиребиз.

Ишиңизге ийгилик каалайбыз.

 

—        Рахмат, сиздерге да ийгилик каалайм.

 
Categories

Президент Сооронбай Жээнбеков КТРКнын «Биринчи радиосуна» маек курду

Президент Сооронбай Жээнбеков бүгүн, 1-августта Коомдук телерадиоберүү корпорациясынын «Биринчи радиосуна» маек курду.

– Кечээ жакында өлкөдө Улуттук аза күтүү күнү болду. Коронавирус инфекциясы, өлкөнүн күн тартибинде негизги суроо бойдон калууда. Бул илдетке байланыштуу бүгүнкү кырдаалды кандай баалайсыз?

– 30-июль Улуттук аза күтүү күнү деп жарыяланып, бул илдеттен каза болгон мекендештерибизди эскердик, аларга арнап куран окудук. Кайтыш болгон бир боорлорубуздун жакындарына дагы бир ирет терең кайгыруу менен көңүл айтам.

Бул илдет ар бир Кыргыз жаранынын тынч жашоосуна бүлүк салды. Көптөгөн мекендештерибиз аза кайгысын тартышты. Мен дагы чогуу иштеген, жакшы тааныган замандаштарымды, жакындарымды жоготтум. Баарыбыздын тагдырыбыз бир болуп турат. Эми ушул кыйын күндөрдөн да чогуу, биримдикте Кудайдын колдоосу менен чыгабыз деп элибизди ишендирип кетмекчимин.

Бүгүнкү кырдаалды адистер “абал турукташа баштады, ооруканаларга, стационарларга кайрылгандардын саны азаюуда” деп маалымат берип жатышат. Бул албетте, жакшы жышаан. Бирок мындай шашма баа берүүгө дагы эрте. Эмне үчүн дегенде, өзүңүздөр көрүп жатасыздар, окуп-көрүп жатабыз. Дүйнөдөгү абал да бир кылка калыпка келе элек. Пандемия токтоп калды, азайды деп карантинди алган өлкөлөрдө дагы, өнүккөн өлкөлөрдө дагы бул илдет кайрадан башталып жатат. Ошондуктан биз дагы деле кырдаалга жоопкерчилик менен мамиле кылып, ар ким өзүн жана жакынын коргоосу зарыл болуп турат. Ошондуктан биримдик менен бирге бекем тартипти унутпайлы.

Негизги көңүл дары-дармек менен камсыздоо, ооруканаларыбызды кышка даярдоо, жаңы ооруканаларды куруу, эскилерин жаңы талапка ылайык өзгөртүү иштерин жүргүзүп жатабыз. Азыр ушул иштерди катуу көзөмөлгө алдык, өкмөт бул багытта иштеп жатат. Кырдаал көзөмөлдө. Дагы бир ирет өзгөчө баса белгилеп кетейин, кырдаалды мамлекеттик органдар, өкмөт гана оңдой албайт. Ар бирибиз жарандык жоопкерчиликти катуу кармасак, бул илдетти буюрса жеңебиз.

– Бул илдет бардык күч-аракетибизди талап кылууда. Ошентсе да өз мезгилинен калбай аткарылчу иштер бар. Мисалы, биздин мектеп бүтүрүүчүлөрүнүн жогорку окуу жайларга тапшыруусу. Быйыл жогорку окуу жайларга тапшыруу аралыктан, санарип ыкмасында жүргүзүлдү. Жаңы окуу жылы да аралыктан окутуу аркылуу башталат деп Билим берүү министрлиги кабарлады. Бул ата-энелер тарабынан бир беткей кабыл алынган жок. Нааразы болгондор да бар. Өлкөнү санариптештирүү боюнча саясат бул тармакка кандай таасир берди деген ойдосуз? Министрлик билдиргендей, бардыгы ойдогудайбы?

– Акыркы эки жылдан бери өлкөнү туташ санариптештирүү саясатын жүргүзүп жатабыз. Негизги максат – калкка мамлекеттик кызмат көрсөткөн тармактарда адам факторун, коррупциялык элементти кыскартуу. Өзгөчө калкыбыздын калың катмарын камтыган – билим берүү, саламаттыкты сактоо, салык, бажы, элге социалдык кызмат көрсөткөн тармактар толугу менен санариптешет.

Биз негизги тармактарга өзгөчө көңүл буруп жатабыз. Ушул жол менен гана биз өлкөнүн өнүгүүсүнө терс таасир тийгизген коррупцияны кыскарта алабыз. Элди ашыкча, кереги жок түйшүктөн арылтып, ыңгайлуулуктарды түзө алабыз. Муну биз ойлоп тапкан жокпуз, бул дүйнөлүк практика. Биздин өлкө, албетте, абдан кеч баштадык, бирок акыркы эки жылда жарандарыбызга сезилерлик жылыштарды жасай алдык. Мындан ары да бул саясат жеке көзөмөлүмдө болот. Бул менин президенттик ишимдеги негизги багыттардын бири болуп саналат.

Ал эми билим берүү тармагын санариптештирүүнү алсак, коронавирус пандемиясы бул процессти тездетти. Муктаждык жаралып, окутуу процесси толугу менен аралыктан окутууга өткөнгө шарт болду. Буга өттүк десем туура болот. Албетте, мугалимдерибиз өз милдетин аткарышты. Буга кошумча ата-энелер да бул процесске катышууга мажбур болушту. Баарыбыз тең көнүп калганбыз да. Балдарды окутуу, тарбиялоодо негизги милдетти, жоопкерчиликти мугалимдерге жүктөп келгенбиз.

Мына ушундан улам айрым ата-энелер нааразы болушу мүмкүн. Баланы окутуудан тышкары башка үй тиричилиги бар, иштеш керек дегендей маселелер көп. Ошондуктан нааразычылыктар болууда.

Кечээ жакында билим берүү министринен жаңы окуу жылына даярдык боюнча маалымат алдым. Алгачкы чейректи аралыктан окутуу менен баштап, андан кийин кырдаалга карайбыз деген камылгасын көрүүдө.

Бирок 1-класска келчү балдарыбызды мектепте окутуу маселесин кароону министрге жана премьер-министрге айттым. Аларды аралыктан окутуу мугалимге да, ата-энеге да түйшүк алып келет деген ойдомун. Ошондуктан азыр бул маселени тиешелүү органдар карап жатышат.

Жалпысынан айтканда, билим берүү тармагын санариптештирүү уланат. Быйыл мына, мектеп бүтүрүүчүлөрү аралыктан жогорку окуу жайларга тапшырышты.

Менимче, ата-энелерге, балдарыбызга ыңгайлуу болду. Мурдагыдай алыскы айылдардан 1 ай мурда Бишкекке келип, ата-эне түйшүк тарткан жок.

Балдар ошол жашаган райондордон эле тандаган кесиби боюнча аралыктан тапшырып, бир топ ашыкча чыгымдан кутулушту. Адам факторунун кийлигишүүсү жоюлду. Бул биз үчүн өтө чоң жетишкендик болду. Саламаттыкты сактоо тармагын дагы санариптештирүүнү күчөтөбүз.

Көп пландар бар, болгону азыр пандемия шартында бир аз мурдагыдай темпте болбой, жайыраак ишке ашып жатат. Буюрса, элибиз түздөн-түз кайрылып, мамлекет кызмат көрсөткөн тармактын баарын санариптештиребиз. Бала төрөлгөндө алчу документтер, мүлк сатып алып каттаган жана башка, айтор, күнүмдүк тиричиликте көп түйшүк алып келген нерселердин баарын адамдын кийлигишүүсүн санариптештирүү менен жоёбуз деген ниетибиз бар. Буга дагы жогоруда айтылгандай катуу көңүл бурулат.

Мүмкүнчүлүктөн пайдаланып, дагы бир жагдайды айта кетейин. Ушул санариптештирүүгө байланыштуу. Мамлекеттик жана муниципалдык кызматка кадр тандоо системин да туташ санариптештирдик.

Жыл башында өкмөткө, Мамлекеттик кадр кызматына бир канча багыттар боюнча милдеттер коюлуп, бул иштин өтөөсүнө чыгуу боюнча тапшырма берилген. Мына ошол иштин өтөөсүнө буюрса чыктык.

1-августтан тартып жаңы конкурстук систем ишке кирет. Эми тестирлөөдөн ким биринчи орунду алса, кызматка ошол талапкер гана сунушталат. Негизги максат – тааныш-билиштикти жоюу. “Кадрлар баарын чечет” деп бизге чейин эле айтып кетишкен.

Айрым мыкты кадрларыбыз мамлекеттик кызматка кире албай, калып кеткени жашыруун эмес. Аны көпчүлүк билет. Ошондуктан бул негизги маселе. Ошол кадр тандоодо мамлекеттик кадр кызматы бошогон мамлекеттик, муниципалдык орундарга биздин жарандарыбызга ачык-айкындыкты, калыстыкты түзүп берүү. Кадр тандоо маселесине биздин жарандардын ишеничин толук алып келүү. Ошону менен биздин мамлекеттик жана муниципалдык кызматтагы орундарга даяр кесипкөй, тажрыйбалуу, билимдүү балдарды тартуу. Буюрса, бул реформаны ишке ашыруу боюнча тиешелүү чечимдер кабыл алынып, өз максатына жетти.

– Сиз буга чейин бир нече ирет айткансыз. Мурда башталган социалдык-экономикалык тармактардагы долбоорлор пандемия шартында кыйынчылыктарга карабай, улантылат деп. Өлкө экономикасы чоң жоготууга учурады. Республикалык бюджетте тартыштык жаралды. Мына ушундай кырдаалда өлкө экономикасын өргө тартып кете турган күч — ишкерлер, чакан жана орто бизнес деп айтып жүрөбүз. Мамлекет тарабынан ушул секторго жетишерлик көңүл бурулуп жатабы?

– Азыркы учурда түзүлгөн оор кырдаал шартында, ишкердикти колдоо багытында, бир топ иш-аракеттер жасалды. Ишкерлерди фискалдык, каржылык жактан колдоо боюнча мен деталдаштырып, токтолбой эле коёюн. Бул боюнча өкмөт, тийиштүү министрликтер маалымат берип, иш алып барып жатышат. Маалыматты дагы такай берип жатышат.

Мен баса белгилеп айтып кетчү жагдай бул – “Ишкердик субъекттерди каржылоо” программасы бекитилди. Программаны биринчи башталгандан жалпы каржылоо фонду 14 миллиард сомдон кем эмес өлчөмдө пландалууда. Бул быйылкы жылга кабыл алынган пландар, баштапкы этап.

2021-жылы бул сумманы 40 миллиард сомго чейин көбөйтөбүз. Бул боюнча тиешелүү каржы институттары менен иштеп жатабыз. Ошол жактан дагы каражаттарды тартабыз. Программанын алкагында, коммерциялык банктарга Финансы министрлиги тарабынан 2 миллиард 2 миллион сом бөлдү. Бул каражаттардын көбү кайда кетти деп сурап жатышат. Бул программанын алкагында, биринчи жеңил өнөр жайы, туризм, фармацевтика өнөр жайы, жүк ташуулар, өндүрүштүк жана кайра иштетүү ишканаларына өзгөчө басым жасайбыз.

Ушул каражаттарды биз жумушчу орундарды түзүп, айрыкча экспортко чыгып жаткан ишкерлерди, ишканаларды жана импорттун ордун толтуруп жаткан ишканаларга жумшайбыз. Бул боюнча иш токтобойт, көзөмөлүмдө. Мен дагы өкмөткө жардам берип, финансы булактарын сырттан издөө боюнча иштерди жүргүзүп жатам. Буюрса, биздин ишкерлерди колдоо фондуна каражат топтоп, ошол койгон максатыбызга жетебиз.

– Сиз айтып жаткан мамлекет тарабынан берилчү ушул каражат ишкерлер чөйрөсүнө даректүү жетеби? Анткени бизнес чөйрөсүндө ишенбөөчүлүк да бар. Чиновниктик бюрократия, тааныш-билиштик бул жерде да терс таасирин тийгизип кетпейби?

– Эми алардын кооптонгону бир жагынан туура. 2019-жылы 2 миллиард сом биринчи жолу республикалык бюджеттен каражат бөлүнгөн. Айрыкча экспортко чыгып жаткан кайра иштетүү өнөр жайын колдоо боюнча. Мына ушул маселе да бюрократташып, 534 миллион сому берилип, калганы берилбей калды. Ошондон улам чыгып жаткан маселе. Мен да бул маселени айттым, вице-премьер-министр Эркин Асрандиев тапшырма алган. Банктар аркылуу көзөмөлдөш керек. Ошол тиешелүү жумуш ордун түзүп жаткан, жакшы иштеп экспортко чыгып жаткан, импортту толтуруп жаткан ишкерлер менен ишканаларга тездик менен каражаттар жетиши керек. Муну көзөмөлдөп жатам, иш башталды. 7 айдын жыйынтыгы боюнча дагы бул маселеге кайрылып келебиз.

– Өлкөбүздөгү кышка даярдык боюнча өкмөт азыр уюштуруу иштерин жүргүзүп жатат. Электр ишканалар тармагы оңдоо иштери менен алектенүүдө. Бирок Токтогул суу сактагычындагы суунун көлөмүнүн азайышы көпчүлүктү кооптондурууда. Кышта электр жарыгысыз калбай тургандыгыбызга кандай кепилдик бар?

– Бул маселе бир эле бизде эмес, региондо суу тартыштыгы болуп жатат. Былтыр тоолордо кар орто деңгээлде эле болду. Аба ырайына жараша Токтогулга келе турган суу 17 миллиарддын тегерегинде болот деген божомол болгон. Бирок «ойлогон ойду кыстаган турмуш жеңет» дегендей, жайында жамгыр жаап, тоолорго кээде кар жаап, күн салкын болуп, тоодогу мөңгүлөр эрибей Токтогулга дагы, биздин республикадагы суу сактагычтарга дагы (эл аралык маанидеги суу сактагычтар бар: Киров, Орто-Токой, Папан суу сактагычтарына) суу азыраак келип калды. Айрыкча суу июнь менен июль айларында келет. Былтыркыга караганда азыр 2 миллиард 400 миллион куб суу аз болуп турат. Август айын күтөлү, августтун башы кандай башталат, ошого карап тиешелүү мамлекеттик органдар иш жүргүзөт. Жакшы үмүт менен жакшы тилек тилеп туралы. Элибиз жарыксыз, электр энергиясыз калбайт. Сырттан дагы электр энергиясын алып келүүгө аракеттер болот. Эсептөөлөрдү жүргүзүп жатабыз. Ага чейин өзүбүздүн мүмкүнчүлүк бар. Эгерде күн жылып, ысып кетсе, мөңгү-кар бар, суунун келиши көбөйсө, сырттан электр энергиясын сатып алганга зарылдык болбойт. Өзүбүздүн күчүбүз менен чыгабыз, буюрса.

– Өлкөдөгү айрым укук коргоочулар жакында эле кайтыш болгон Азимжан Аскаров боюнча билдирүүлөрдү жасашты, бул маселеге ар кыл өңүттө мамиле кылгандар бар…

– Бул иш 2010-жылдан тартып кыргыз элинин, дүйнө коомчулугунун көңүлүн буруп келди. Соттун ар кандай инстанцияларына эки тарап тең кайрылып жатты. Эл аралык норма дагы сакталды. Кыргыз өлкөсүндө мыйзам үстөмдүк кылыш керек. Ал эми мен сот чечимдерине комментарий кылганым туура эмес болуп калат. Азыркы пандемия шартында, тилекке каршы көптөгөн жарандарыбыз каза болду. Ушул айт күндөрү жакындарын жоготкон жарандарыбызга терең кайгыруу менен көңүл айтам. Жараткан Кудай жерибизге тынчтык, элибизге жакшылыктарды берсин деп тилейм. Ушул апаатты дүйнө эли менен бирдикте жеңели. Ар бир үйгө жакшылыктарды, ийгиликтерди каалайм.

 
Categories

Ишкер айым Айгүл Баракова: “Апамдын оорусу ишкердик баштоомо себепкер болду”

Түркияда билим алып, андан соң Кыргызстанга кайтып келип, үй текстили жаатында ишкердик баштаган Айгүл Баракова учурда эки баланын апасы. Ишкер айым өз ишин баштоодо көптөгөн кыйынчылыктарга кабылганына карабай, максатынан баш тарткан эмес. Ал жашоосундагы сыноолору, талбаган аракети жана ийгили тууралуу биздин сайтыбызга маек курду.

Учурда көптөгөн жаштар ар түрдүү себептер менен чет өлкөлөргө кетип жатышат. Чет өлкөдөн Кыргызстанга кайтып келип, ишкердик баштооңузга эмне себеп болду?

Ишкер айым Айгүл Баракова: "Апамдын оорусу ишкердик баштоомо себепкер болду"2015-жылдын аягында Кыргызстандан туугандарым телефон чалып, апамдын 3 эле ай жашоосу калганын айтып, тез арада бул жакка келүүмдү суранышты. Бардык иштерибизди, оокатыбызды, максат жана пландарыбызды калтырып, кайтып келүүгө мажбур болдук. Натыйжада, апам 5 жыл жашап, быйыл карантиндин астында каза болду.

Ошентип, ишкердик башташыма апамдын ооруусу себепкер болду.

Бишкекке келээрден мурда абалымды реалдуу түрдө анализдедим: өлкөмдө мени эч бир фирма кучагын ачып күткөн жок, анын үстүнө Кыргызстанда эч тажрыйбам жок болчу, буга чейин түрк фирмаларында гана иштеп келгем. Андан тышкары, апамды караш керек болгондуктан, мага өз убактымды өзүм пландаштыра тургандай бир жумуш керек эле. Ал эми жумуш жок – мен такыр отура албайм. Сөзсүз пайдалуу бир нерсе менен алектенишим керек. Ошондуктан, жолдошум экөөбүз кыска мөөнөттө бир чечимге келип, үй текстили сферасында өз ишибизди баштадык. «Barakhome» аттуу чакан ишканабыз шейшептерди, дасторкондорду, ашкана фартуктарын, отургучтардын жабуусун жана башка кездеме буюмдарды өндүрөт.

Ишкер айым Айгүл Баракова: "Апамдын оорусу ишкердик баштоомо себепкер болду"

Түркияда канча жыл жашадыңыз? Ал жакта эмне менен алектендиңиз?

Түркияга жогорку билим алуу максатында баргам. Экономика факультетинде бакалавр даражасына ээ болуп, кийин Стамбул университетине маркетинг адистиги боюнча магистратурага өткөм. Түркияда 10 жылдай жүрүп, окуу маалында официант, парикмахер, ашпозчу, котормочу, гид болуп иштегем. Ал эми окууну бүтүргөндөн кийин Стамбулдагы ири өндүрүш фирмалардын биринде сатуу жана экспорт иштери боюнча жооптуу кызматкер катары эмгектенгем.

Ишкердик боюнча Түркиядан кандай тажрыйба ала алдыңыз?

Ар кандай сферадагы ишканаларда иштеп жүрүп, түрк калкынын соода-сатыкка жөндөмдүү экенин билдим.

Түрк бизнесмендери ишмердигин жүргүзүүдө биринчи кезекте өз өлкөсүн ойлошот экен. Патриоттук сезимдери абдан күчтүү болгондуктан, жасалган иш-чаралар мамлекетке пайда алып келсин деп умтулушат.

Фирмалардын жетекчилери (фирманын ири же чакан экендигине карабай) бир күндүк эмес, келечектүү, узун мөөнөттүү иш чараларды жүргүзөт. Мындан тышкары, түрк калкы абдан иштерман келет экен. Тынбай иштешет, анан албетте иштегенине жараша тиштешет. Эмгекчилдик сапат, өлкөнүн тез өнүгүүсүнө шарт түзгөн факторлордун бири деп ойлойм.

Бизнесиңиз тууралуу айтып берсеңиз. Канча жыл болду? Идеа кайдан келди? Сизге кимдер колдоо көрсөттү?

Ар бир киши жеке ишин чоң энтузиазм жана чыдамсыздык менен баштайт. Мен Кыргызстанга келээрим менен эле дароо баштадым. Бирок апамдын абалы начарлап, экинчи балам төрөлүп, бизнести убактылуу токтотууга аргасыз болдум. Өткөн жылы ишимди кайрадан жандандырдым.

Бирок кандай гана иш болбосун, колдоо болбосо унааң жүрбөйт, кемең сүзбөйт, учагың учпайт. Башында апам, кайненем, кайнатам, эжем жана башка туугандар ар дайым колдон келишинче жардам беришти. Азыр дагы колдоп турушат. Бул бизге чоң күч-кубат жана мотивация берет. Жолдошум экөөбүз баардыгына терең ыраазычылык билдиребиз.

Ишкер айым Айгүл Баракова: "Апамдын оорусу ишкердик баштоомо себепкер болду" Ишкер айым Айгүл Баракова: "Апамдын оорусу ишкердик баштоомо себепкер болду"

 

Эмне үчүн ишкердиктин бул түрүн тандап алдыңыз?

Жөнөкөй арифметика менен эле тандадым десем болот. Мендеги мүмкүнчүлүктөрдү карап чыкканымда чечим өзүнөн-өзү келди. Түркия – текстилдин борбору, түрк тилин билем, Кыргызстан менен Түркия ортосунда экономикалык кызматташтык күч алууда. Кыргызстанда текстиль тармагы өнүгүп жатат. Мындан сырткары, кайненем тажрыйбалуу тикмечи – технолог.

Кыргызстанда атаандаштык кандай?

Түрктөрдүн атаандаштык түшүнүгү жана араларындагы мамиле мага абдан жаккан. Фирмалар конкурент болсо да, бири-бирин сыйлап, колдоп жана өнөктөштүк иш-чараларын жүргүзүшөт. Мен дагы ушундай тартипти колдойм жана ошого умтулам. Биздин өлкөдө көбүнчө ар ким өзү менен өзү.

«Barakhome» канча адамды жумуш менен камсыз кылып жатат?

Иштин көлөмүнө жараша өзгөрүп турат. Анткени мезгилге жараша толкундар болуп турат. Өндүрүү эң көп болгон мезгил жаңы жылдын асты болот. Бирок, орточо 10-15 киши иштейт.

Ишкердик кылуу үчүн чоң суммада каражаттын болушу шартпы?

Баштапкы каражат ача турган бизнестин түрүнө байланыштуу. Кызмат көрсөтүү тармагында балким аз эле акча менен баштаса болот, а бирок өндүрүш менен байланышкан бизнести каражатсыз ачууга мүмкүн эмес. Албетте, инвестор же демөөрчү болгон болсо анда кеп башка.

Ишкер айым Айгүл Баракова: "Апамдын оорусу ишкердик баштоомо себепкер болду"Жаштарга, ишкердик баштайын деп бирок, баштай албай жүргөндөргө кандай кеңеш берээр элеңиз?

Көрө көрө көсөм болосуң. Бизнесте да көп нерсени тажрыйба менен үйрөнүүгө болот.

Коркпогула – баштагыла. Кулагандан эмес, басканды үйрөнбөй калуудан коркуш керек. Бизнес сапарына баштагандан мурун 1 жылга эмес, 5 жылга план түзүп, анализ жүргүзүп, бир гана эмоцияларга таянбай, фактыларды реалдуу караганга аракет кылыңыз.  Биринчи жолу иш ача турган болсоңуз, анда аз каражат коротула турган бизнеске киришиңиз. Сиз жумшай турган сумма – жоготкондо өкүнбөй тургандай болушу керек. Алгачкы бизнесиңиз ийгиликсиз болсо дагы – бул сизге эң чоң тажрыйба болот. Эч нерсе баштабай кийин өкүнгөндөн көрө, иш ачып көп нерсе үйрөнгөн пайдалуураак. Андан сырткары, бир нерсе кылып баштаганда ниетиңиз таза болсо жана чындап берилсеңиз, натыйжасы сөзсүз жакшы болот.

Бизнесте эл менен тил табыша билүү, кардарларды туура аныктоо жана чынчылдык өтө маанилүү деп эсептейм.

Пандемиядан улам өлкөдө түзүлгөн кырдаал ишкердигиңизге кандай таасирин тийгизип жатат. Карантин учурунда кантип иштеп жатасыздар?

Тилекке каршы ишибиз учурда токтоп турат. Себеби, кездемелерди чет мамлекеттерден алып келебиз. Чек аралар жабылды, базарлар жабылды, жана биздин продукциябыз сатылган магазиндер да жабык. Бирок буга эч нааразы эмесмин, бул бүткүл дүйнөдөгү оор кырдаалда биздин бизнеске караганда, адамдардын жашоосу алда канча баалуу.

NewTV:  Журналист
Мээрим Сыдыгалиева

 
Categories

Биздеги укмуштуудай био жер семирткич (видео)

Учурда өлкө аймагында жазгы талаа иштери кызуу жүрүп жатат. Айыл-чарбасында түшүмдүүлүктү жогорулатууда жер семирткичтер өзгөчө мааниге ээ.

Био жер семирткичтерди колдонуу жана анын касиеттери боюнча “ЭкоАгро” компаниясынын жетекчиси Нурлан Кадыркулов жана анын орун басары Улукбек Нусубалиев ошондой эле химиялаштыруу жана өсүмдүктөрдү коргоо департаментинин бөлүм башчысы Арстанбек Акматовдор маалымат беришти.

Нурлан Кадыркулов: “ЭкоАгро” компаниясы 2014-жылдан баштап био жер семирткичтерди өндүрүү технологиясынын үстүндө иштеп келе жатат. Биздин башкы максатыбыз жердин асылдуулугун жана түшүмдүүлүгүн жогорулатуу. 2015-жылдан тарта химиялаштыруу жана өсүмдүктөрдү коргоо департаменти менен кызматташып келе жатабыз.

Арстанбек Акматов: Биздин максат био жер семирткичтин пайдалуулугун аныктоо болуп саналат. Биринчи кезекте жер семирткичтердин коопсуздугуна, экинчиден нормасына көңүл бурабыз. Буга чейин түшүмдүүлүктү арттыруу боюнча бир топ тайрыйба жана эксперименттерди өткөрүп, жакшы жыйынтыктарды алдык. Био жер семирткич түшүмдүүлүктү жогорулатуу үчүн эң мыкты продукт деп айтаар элем. Бул продукция өлкөдө жана ЕАЭБде ошондой эле, Европанын бир катар өлкөлөрүндө жогору бааланды. Жер семирткичтин курамындагы микроорганизмдер өсүмдүктүн өсүүсүн активдештирет, кыртыш аны тез арада сиңирип алып, түшүмдүүлүк жогорулайт. Био жер семирткичтин өзгөчөлүгү ушунда.

Улукбек Нусубалиев: “ЭкоАгро” компаниясы 5 жыл аралыгында жогорку эффективдүү “Био+” активаторун иштеп чыкты. Анын курамында жерди асылдандырууга керектүү бардык макро, микро элементтер бар. Био активатор жердин асылдуулугун арттырууда жана бардык айыл чарба өсүмдүктөрүнүн түшүмдүүлүгүн жогорулатууда эң жакшы жыйынтыктарды көрсөтүп келет. Учурда жер иштетүүдө Кыргызстан, Чехия жана Туркияда жогорку жыйынтыктарды берүүдө. Эффективдүүлүгү жагынан биогумус жана башкалардан бир топ эсе артыкчылыгы бар.

Био жер семирткичтер топурактын иммундук курамын жогорулатат жана өсүмдүктүн өсүшүн 10-12 күнгө эртелетет. Ошондой эле, түшүмдүүлүктү 18-30%га чейин жогорулатып, өсүмдүктүн ар кандай ооруларга туруштук берүүсүн шарттайт, даамын арттырат жана сактоо мөөнөтүн узартат.

 

 
Categories

Назира Кубанычбек: “Карантин-бул убактылуу кырдаал” (психолог менен маек)

Бүтүндөй жер шарын кучагына алган таажылуу вирус пандемиясы  дүйнө  калкынын жашоо образын өзгөрттү. Анын ичинде Кыргызстанда да вирустун жайылышын ооздуктоо максатында өзгөчө кырдаал киргизилди. Бир катар шаар, райондордо өзгөчө абал жарыяланып, жарандардын сыртка чыгуусуна убактылуу чектөөлөр коюлду. Албетте мындай кырдаал адамдардын психологиясына таасир этпей койбойт. Учурдагы карантиндик режимди кантип жеңил өткөрүүгө болот? Ушул суроонун тегерегинде психолог Назира Кубанычбек менен маек курдук.

Карантиндик режим адамдардын психологиясына кандай таасир этет?

Карантин жарандарды оорудан коргоо үчүн мамлекет тарабынан көрүлгөн чара. Ошого карабастан эркиндиктери чектелип жаткандыктан адамдар өзүлөрүн жаза өтөп жаткандай сезип, карантинди терс мүнөздө кабыл алышы мүмкүн. Анын үстүнө, “Оору качан бүтөт?”, “Карантин кайсы убакка чейин созулат?” деген суроолор көпчүлүктү ойлондурууда. Суроолорго жооп таппаган учурда белгисиздик өкүм сүрүп, адамдардын психологиясына терс таасир тийгизет. Көпчүлүк жерде жумуш токтоп калгандыктан, адамдар материалдык жактан кыйналышы мүмкүн. Андыктан, адамдардын психологиясынын начар абалда болушу нормалдуу көрүнүш. Бирок, таажылуу вирус Кыргызстанда эле эмес, дүйнө жүзү боюнча болуп жаткан кырдаал экенин унутпоо керек. Учурдагы абалды убактылуу маселе катары кабыл алып, карантиндин эң башкы максаты оорунун жайылышын токтотуу экендигин эстен чыгарбоо керек.

Карантин үй бүлөлүк ынтымакка кедергисин тийгизбейби?

Ар бир эле жандык эркиндикти жана аймактын кенендигин сүйөт. Үйдөн чыкпай отуруп калгандыктан, адамдардын маанайы чөгөрүңкү болуп, жагымсыз сезимдерге туш болушат. Ошондой учурда пикир келишпестиктер көбүрөөк болушу ыктымал. Окшош күндөрдүн кайталанышынан улам адамдар атайлап болбосо дагы сезимдерин конструктивдүү түрдө эмес, деструктивдүү түрдө чыгара башташат. Себеби, мурда ар бир үй бүлө мүчөсү өз иши менен алек болчу. Адамдар табиятынан аймактын тардыгын жактырбайт. Керек болсо, дүйнөлүк согуштардын себеби да аймакты кеңейтүү болуп саналат.

Карантин башталгандан бери өспүрүмдөр арасында өз өмүрүнө кол салган бир нече факты катталды. Мунун карантин менен байланышы бар деп ойлойсузбу?

Өспүрүмдөр арасында өз өмүрүн кыюулар болуп келген. Бул социалдык көйгөй. Ал эми, акыркы учурдагы окуялар карантинге байланыштуу болушу да мүмкүн. Анткени, алектенээрге эч нерсе жок болуп, ойлор терс маалыматка багытталып калган кезде, адамдар терс аракеттерге батыраак оойт.

Учурда ата-энелер балдарга кандай кам көрүшү керек?

Балдарды терс ойлордон, кыймыл-аракеттерден оолак кылуу үчүн ата-энелер алар менен көбүрөөк сүйлөшүшү керек. Үй бүлө мүчөлөрүнүн жашына жараша үй иштерин бөлүштүрсө болот. Мисалы, балдар менен чогу ойноо, кино көрүү жана тамак жасоо позитивдүү маанай тартуулайт, ынтымакты бекемдейт. Ата-энелер учурдагы кырдаалды балдарга туура түшүндүрө алышкан болсо, балдар сыртка чыгууну деле көздөбөйт. Эгер бала ошончолук эле сыртка чыккысы келип жатса, 15-30 мүнөткө коопсуз жерде таза абада дем алып келсе болот. Учурда онлайн сабактар да башталып калды. Бул балдар үчүн жакшы мүмкүнчүлүк.

Таажылуу вируска байланыштуу маалыматтарды дамамат окуп туруунун кажети барбы?

Учурда таажылуу вирус дүйнөлүк маселе болгондуктан, ал жөнүндө адамдар кабардар болуп турушу керек. Бирок, эртеден-кечке эле ушул теманы аңдый берген туура эмес. Адам терс маалыматтарды байма-бай ала берсе, ошол психологияга кирип кетет да, андан башка эч нерсе калбагандай сезилет. Дүйнөлүк тенденцияны жана Кыргызстандагы абалды билип туруу үчүн аптада бир-эки жолу ишенимдүү булактардан маалымат алса жетиштүү болот.  Андан көрө, ар бир жаран бул илдеттен сактануу үчүн “мен эмне кыла алам” деген ойдо болушу керек. Ар ким өзүнүн милдетин, тазалыгын сактап, жеке жашоосуна көбүрөөк көңүл буруусу керек. Физикалык көнүгүүлөрдү жасап, кызыктуу китептерди окуп, убакыттан пайдаланып, буга чейин бүтүрө албай жүргөн иштерди жасап алуу керек.

NewTV:  Журналист
Мээрим Сыдыгалиева

 
Categories

Максат ажы Токтомушев, Кыргыз Республикасынын муфтийи: “Жума намазга тыю сала албайбыз”

–Максат ажы, коронавирус жайылып кетпесин деп саламаттыкты сактоо министрлиги мусулмандарга коопсуздук үчүн жума намазды мечиттен эмес, үйдөн окууга чакырды. Кандай комментарий бересиз?

–Так кесе айтам, бул туура эмес жана  таптакыр мүмкүн болбой турган нерсе. Жума намаз күн бул мусулмандардын аябай күткөн күнү. Ал күнү жумага келбе деп эч кимге тыю салып же өтүнүч кыла албайбыз. Жума намаз үйдө эмес, мечиттерде жамаат менен окулуучу намаз. Жөнөкөй күндөрү мечиттерге анчалык эл чогулбайт. Алладан корккон мусулман эркектер бул күнү мечиттерге келүүнү күтүшөт, кубанышат, ага барба дегенге шарият жол  бербейт.

–Саламаттыкты сактоо министри бүгүн  өзү сиздер менен дагы бул боюнча сүйлөшүү жүргүзөбүз деп айтты.

–Министрликтин өтүнүчү эмес, Алланын буйругу бизге көбүрөөк маанилүү. Албетте, вирустун алдын алууга биз деле каршы эмеспиз. Бирок бир гана жума намаз учурунда коронавирус жугат деген ой болбош керек. Жакшылыкты ойлонуп, ар бир адам баардык жактан сак болсок, өзүбүзгө жакшы.

Булак: Коом.press

 
Categories

Бекназаров: Жер-Үйдүн 600 млн. доллар карызы кайдан чыккан?..

Саясатчы Азимбек Бекназаров Малайзияга элчилик кызматка кетип жатып, “Мен кыргызмын” аттуу китебинин бет ачарын өткөзүп, андан соң NazarNews.kg сайтына китепте камтылган айрым бир тарыхый учурлар анын ичинде   Жер – Үй алтын кени боюнча маек берди.

-Жер – Үй боюнча айтайын. Бажаев 600 млн. доллар карызыңарды төлөп Жер – Үйдү алдык деп айткан. Мени менен премьер-министр Абылгазиев жолукканда да алар биздин 600 млн. доллар карызыбызды төлөдү деди. Ал кимдин карызы? Азыркы бийлик изилдедиби?  Ал 1994 – жылы 200 млн. доллар экенин Дастан Сарыгулов айтыптыр. Эгер биз Жер – Үйдү  ошол учурда иштетебиз деген фирмалардан алып койсок алар бизди  эл аралык сотко берип, 200 млн. доллар төлөп калабыз деп айтыптыр. Муну 1994-жылы сентябрь айында айтып жатат.

Эми 1994-жылдагы 200 млн. доллар деген карызды Абылгазиев бүгүн 600 млн. деп айтып жатат. Өкмөттүн ошондой карыз болгондой юридикалык милдеттемеси барбы? Жок. Же болбосо карыз деген  соттун чечими барбы? Жок. Анда 600 млн. кайдан келди?  200млн. кайдан келди дегенди иликтеген барбы? Жок. Мен Абылгазиевге жолукканда айтым. 600 млн. деп эле чет өлкөдөн бир фирма айтса, бере бересиңерби, – дедим?

Мына ошентип Кыргызгазды дагы 47 млн. доллар Газпром карызды төлөп жатат деп, бир долларга берип салышты. Ошол 47 млн. кимдин карызы аныкташтыбы? Жок.

Анда эмне себептен элдин ырыскысын берип жатышат? Кечээ Таласта 600 млн. доллар карызыңарды төлөдүк деп Шукшин дегени айтты. 600 млн. ал кыргыздын карызы эмес. Ал ошол 1992-жылы Бирштейин Акаев экөөсү таратып жибергенде эл аралык уюмдар Жер – Үйдү бири бирине сатып келе жаткандыгы эле карыз. Ал биздин карыз эмес. Эмне үчүн бүгүнкү бийлик ошону айтып чыкпайт. Чет элдик фирмалар өздөрү бири бири менен сотошо бергиле десе болот да. Ошол айткандын ордуна дагы бир англичанды өкмөт алып келип, Бирштейинге окшотуп Бизнес акыйкатчы кылып отургузуп койду. Бирштейин да ушинтип келген. Азыр Абылгазиевдин аппаратында отурат. Мингенге машинасы, жардамчылары бар экен.

Кыргызстандагы ар бир кен байлыктарда элдин үлүшу бар. Биз мекенчил күчтөр ушуну элдин аң сезимине киргизип жатабыз. 1000 тонна болсо 600 тоннасы элдики. Россияда газ, кен байлыкта 51 пайыз акция мамлекеттин колунда турат.  Өзбекстанда алтындын 76 пайызы мамлекеттин колунда. Мындан ылдый түшүрбөйт.   Бизде нөл пайыз. Мындан сырткары дагы бирөөлөргө берген параларын силердин карызыңар десе ошону да моюнга алып отурабыз. Ошондуктан азыркы бийлик катуу туруп койсо эле алар кимдерге акча бергенин айтып чыгышат. Төртүнчү, бешинчи президент ушуга барбай жатат.

1991-жылы Кыргызстан Демократиялык Кыймылы эмнеге таркап кеткен? Кумтөрдүн айынан таркаган. 2007-жылы парламентти таркатып жиберген? Так ушу Кумтөр маселесин карап жатканда таркап кеткен. Легендарлуу парламент дагы 1994-жылы ушу маселени парламентте карайбыз дегенде таркаган. Ар дайым алтын, кен байлыктардын маселеси бийликтин башын жеп келген.

Президенттер да кен байлыктардын айынан куулуп кетип жатат. Алардын башкы коррупциясы да ушул болуп келет.

 
Categories

Текебаев: Май айларында бизге болгон сот иши аягына чыгышы мүмкүн

Азыр Атамбаевдин учурундагы сот чечими жокко чыгып, сыртка чыкканыбызга жакында 6 ай болот. Ошол сот иши 6 айдан бери жүрүп жатат. Мен жана айткандай  Атамбаевдин убагында жумасына беш күн эрте мененки 9 дан кечки 21 ге чейин тынымсыз сот болот эле. Ошентип 2 айдын ичинде бизди соттоп жиберишкен. Максат ошол кездеги президенттик шайлоого жеткирбеш керек болчу.

Азыр айына 2 жолу бир нече сааттан сот болуп жатат. Эгер ушул шартта улана берсе май айларына барып, биздин ишибиз аягына чыгышы мүмкүн. Мындай пикирин Саясатчы Өмүрбек Текебаев New TVнин “Ой- пикир” берүүсүнө маек берип жатып айтты.

Өмүрбек Текебаев: “Мыйзам боюнча карай турган болсок, биз акталып, мамлекетибиз бизден кечирим сурап, тийешелүү компенсацияларды төлөп, укуктарыбызды калыбына келтириш керек”,-деди.

 
Categories

Саясат талдоочу Табылды Акеров: Атамбаев жанындагылардын баарынын убалына калышы мүмкүн

Атамбаевдин курал менен коргоном дегени да туура эмес. Анткени, ошентип олтуруп, ал эгер бир нерсе болуп кетсе, анда жанындагылардын баарынын убалына калышы мүмкүн. Мындай ой-пикирин саясат талдоочу Табылды Акеров Майдан.кж  берген маегинде айтты.

Табылды Акеров: “Атамбаев бул билдирүүсү менен коркуп калганын билдирип жатат. Ал мындай болуп кетээрин  күткөн эмес. Мурдагыдай эле ар кимге догурунуп, ар кимди кемсинтип, мазактап жүрө берем деп ойлогон. Парламент аны ооздуктап, балп этмелерин токтотуп, өлкөгө кичине тынчтык алып келели деп, баары биримдикте аракет кылат деп ойлогон эмес. Атамбаев эми гана абалдын өтө татаалдашып кеткенин түшүндү.

Бөөдө өзү менен кошо башка адамдарды да темир тор артына ала кетиши мүмкүн. Эгер Атамбаев курал колдонуп, атышып кетсе, же элди көтөрөм деп аракеттенсе, анда анын күнөөсү мындан дагы оорлойт. Жазасы дагы катуулайт. Аны ал өзү жакшы билет. Ак үйдүн 7-кабатына олтуруп алып, С. Жапаровду, Б. Талгарбеков, Б. Асанов жана башкаларды менин бийлигимди төңкөрүш жолу менен тартып алганы жатат деп, жок шылтоолор менен каматып жибербеди беле. Анда өзү да келме кезекке кептелип камалып кетиши мүмкүн”,-деди.