Categories

Бактыбек Табылды уулу: “Өнүккөн өлкөдө жүрсөң деле айылың көздөн учат” (Маек)

Кыйырга кеткен кыргыз көп. Көпчүлүгү жакшы жашоо издеп кеткендер. Алардын бири Бактыбек Табылды уулу. Учурда Кореянын Сежоң шаарында эмгектенет. Өнүккөн өлкөдө жүрсөң деле айылыңдын чаңы чыккан көчөлөрү көздөн учат, деген мекендешибиз башка өлкөдөгү жашоо-турмушу, келечек пландары тууралуу маек куруп берди.

Чет жакта жүргөнүңүзгө канча жыл болду? Түштүк Кореяга кантип барып калдыңыз эле?

– Мекенден алыс жүргөнүмө быйыл 9 жылдын жүзү болуп калды. Тагдыр, насип экен ырыскыбызды ушул жактан таап жүрөбүз. Кореяга бир программа аркылуу келгенмин. Ал келишимдин негизинде тил үйрөнүү үчүн курсуна окуп, экзамен тапшырып өтүп кеткем. Ошондон бери иштеп келе жатамын.  

На изображении может находиться: 1 человек, сидит и гитара

 Ал жакта эмне жумуш кыласыз? Кыргыздар көппү?

  – Кыргыздын таманы баспаган жер жок же аз болсо керек. Бул жакта беш миңге чукул мекендешибиз бар деп угам. Негизинен көп элебиз. Көпчүлүгү жакшы жашоо издеп, иштөө үчүн келгендер. Арасында билим алып жүргөндөр дагы арбын. Ал эми мен Сежоң шаарында автоунаа тетиктерин жасоочу ишканада эмгектенем.

На изображении может находиться: 4 человека, люди сидят

 Мекенге болгон сагыныч болсо керек?  Кыргызстанга качан келесиз?

 – Кайсы жерде болбогонун барыбир өзүңдүн жериңдей болбойт. Сагыныч, кусалык деген сезимдер адамдын жүрөгүнүн түпкүрүндө өмүр бою уялап жашай берет. Анын ичинде элге, жерге болгон сагыныч дагы бар. Азыр аябагандай өнүккөн өлкөдө жүрөбүз, баары тим эле укмуш. Бирок, эч бир нерсеси биздин асман тиреген бийик тоолорубузга, балалыгыбыздын изи калган айылдын чаң көчөлөрүнө жетпейт. Ал нерселер биздин көзүбүздөн учат, уктасак түшүбүзгө кирет.

На изображении может находиться: 1 человек

Өлкөдөгү болуп жаткан кырдаалдар чет жакта жүргөндө кандайдыр бир таасирин тийгизип, жүрөк өйүтөбү?

  – Сөзсүз. Кадимкидей жүрөгүң ооруп чыгат. Айрыкча бул нерсе туулган жериңден алыс жүргөндө катуу тиет. Жакшы гана жаңылык уксак экен, тынчтык эле болсо экен деп турасың. Өзүңүз күбө болуп жаткандай, интернет булактарында өлкөбүздөгү болуп жаткан ар кандай көйгөйлөргө күйүп-бышып, ыйлап турган карапайым элдин көбү чет жактагы мигранттар. Сырттан караган адамга баардыгы оркоюп көрүнүп турат.

На изображении может находиться: 1 человек, гитара и в помещении

  Корейлердин өзгөчөлүгү эмнеде? Биз алардан эмнени үйрөнсөк болот?

  – Үйрөнө турган нерсебиз чындыгында көп. Аны моюнга алуубуз керек. Суктанып дагы, таң калып дагы бүтпөйбүз. Ушунчалык эмгекчилик калк келишет. Тыным алуу дегенди билбейт. Алакандай эле жерден тонналап түшүм алганын көрүп, оозуң ачылат. Анан абдан жөнөкөй келишет. Банкттык эсебинде миллиондогон акчасы турса дагы, мен бай элем дешпейт. Корейлер күжүрмөндүктүн, эмгекчилдиктин аркасы менен өнүккөн өлкөлөрдүн катарына чыга алды десек болот го.

На изображении может находиться: 8 человек, люди улыбаются, люди стоят

  Соцтүйүндөрдөн Таалай Бектургановдун ырларын ырдаган тасмаларыңызды көрүп калдык. Чыгармачылыкка кызыгууңуз тууралуу айтып берсеңиз.

– Атам комуз, гитарада ойноп, жакшы дагы ырдайт. Менин музыкага болгон кызыгуумду атам ойготкон десем дагы болот. Ал эми Таалай Бектургановдун чыгармачылыгына 10-класста окуп жүргөндө кызыгуум артып. 11-класстан баштап гитарада ойноп баштагам. Кийин ЖОЖдо окуп жүргөндө бул өнөрүмдү өнүктүрүп, Таалай Бектурганов, Нурлан Тиллебаевдердин ырларын аткарып жүрдүм. Анан кээде ырдаган видеолорумду соцтүйүндөргө жүктөп коем. Уккандар жакшы пикирлерин калтырып, досторум бөлүшүп турушат.

Музей. Мамкаттоо.Тажадыңарбы? ЫРекламная пауза!🎸🎵🎶 Анан неме, Эстафета!

Опубликовано Бактыбеком Бакы Пятница, 6 декабря 2019 г.

 

Талантың бар, эл алдына чык деген сунуштар болду беле?

– Ооба, андай сунуштар болгон. Музыкалык билимим жоктугунанбы, айтор биротоло баш отум менен кирип кете албадым. Ыраматалык Нурлан Тиллебаев агай дагы бир топ айтып жүрдү. Ырдап чыксаң, телерадиолорго чыгаралы деген. Макул деп, кийин Кореяга келе бердим. Бул жакта азыр ар кандай кечелерде, мааракелерде, тойлордо ырдап каламын.

На изображении может находиться: 1 человек, костюм и в помещении

Ар кимге туулуп өскөн жери мисир дейт эмеспи, кайсы жердин кулуну болосуз? 

– Туура айтасыз, киндик каның тамган жерге эч нерсе жетпейт го. Мен өзүм айтылуу Кочкор жеринин кулуну болом.   

Учурда таажылуу вирус дүйнөнү дүрбөлөң кылып жатат. Ал жакта абал кандай? 

– Мурдагыдай эле күнүмдүк турмуш өтүп жатат. Жумушка барып, келип эле жүрөбүз. Бирок окуу жайлар, мектептер жабылып жатат. Биз жашап жаткан Сежоң шаарында жугузуп алган бир учур катталган. Көпчүлүк эл көп жерлерде беткап тагып жүрүшөт.

 

 
Categories

Эл аралык бий сынагында кыргызстандыктар 23 медаль утуп алышты

Россиянын Москва шаарында спорттук жана бал бийи боюнча уюштурулган “Динамонун чоң байгеси – 2020” аттуу эл аралык сынакта кыргызстандык бийчилер 17 алтын, 3 күмүш жана 3 коло медалга ээ болушту.

Аталган мелдешке 14 өлкөдөн жалпысынан 3 миң 37 жуп катышты.

 
Categories

Балдарды ыйлатуу фестивалы

Японияда “наки сумо” деп аталган кичинекей балдарды ыйлатуу фестивалы жыл сайын жаз мезгилинде өткөрүлөт. Бул жөрөлгөнүн 400 жылдан ашык тарыхы бар. Анда эрежеге ылайык, сумо (согуш өнөрү) спортуна кызыккан 2 киши 1 жашка толо элек 2 наристени колдоруна алышат. Ортодо турган калыс кебетесин бузуп, катуу кыйкырат. Корккон бөбөктөр ыйлап киришет. Экөөнүн кимиси биринчи ыйласа, ошол жеңишке жеткен болуп эсептелет. Ата-энелер өз көңүлдөрү менен балдарын бул фестивалга катыштырышат. Алардын ишениминде, бала катуу ыйлаганда ден соолугу чың болуп, зыян келтире турган ар кандай күчтөр ымыркайдын алыс качат деген түшүнүк бар.

 
Categories

Театр жетекчилери алмашты

Нарын облустук Муратбек Рыскулов атындагы академиялык драма театрына директор болуп Жолдошбек Жанжигит уулу дайындалды. Бул тууралуу Маданият, маалымат жана туризм министрлигинен билдирди.

Ал эми аталган театрдын мурдагы жетекчиси Темирлан Сманбеков Бакен Кыдыкеева атындагы Кыргыз мамлекеттик жаш көрүүчүлөр театрын жетектей турган болду.

 

На изображении может находиться: 2 человека, в том числе Жолдошбек Жанжигит Уулу, в помещении

 
Categories

Самара Каримова “Биримдик” партиясы менен шайлоого барат

Ырчы Самара Каримова “Биримдик” партиясы менен шайлоого барат. Бул тууралуу ал өзү соцтүйүндөгү баракчасына жазып чыкты.

Анын айтымында, 29-февраль күнү Ош шаарында саясий партиясынын жергиликтүү уюмунун регионалдык биринчи конференциясы өттү.

«Иш-чарага «Биримдик» саясий партиясынын лидери Марат Аманкулов, Жогорку Кеңеш депутаттары, партиянын мүчөлөрү жана делегаттары, ошондой эле жергиликтүү кеңешке талапкерлер, Ош шаарынын активисттери катышышты. Конференцияда 2020-жылдын 12-апрелинде боло турган Ош шаардык кенешинин шайлоосуна партиянын катышуусу бир добуштан колдоого алынып, талапкерлердин тизмеси бекитилди», — дейт ал.

 

View this post on Instagram

"Биримдик" саясий партиясынын биринчи конференциясы Ош шаарында болуп өттү. 29-февраль күнү Ош шаарында «Биримдик» саясий партиясынын жергиликтүү уюмунун регионалдык биринчи конференциясы өттү. Бул иш чарага «Биримдик» саясий партиясынын лидери Аманкулов Марат Аскерович, Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаттары, партиянын мүчөлөрү жана делегаттары, ошондой эле жергиликтүү кенешке талапкерлер, Ош шаарыбыздын активисттери катышышты. Конференцияда 2020-жылдын 12-апрелинде боло турган Ош шаардык кенешинин шайлоосуна партиянын катышуусу бир добуштан колдоого алынып, талапкерлердин тизмеси бекитилди. Биздин күч «Биримдикте» Местная ячейка политической партии «Биримдик» провела свою первую региональную конференцию в г. Ош. 29-го февраля прошла первая конференция региональной ячейки политической партии «Биримдик» в г. Ош. В мероприятии приняли участие председатель партии «Биримдик» Аманкулов Марат Аскерович, депутаты Жогорку Кенеша Кыргызской Республики, члены и делегаты партии, а также предстоящие кандидаты в местный кенеш, активисты города Ош. На конференции обсудили вопросы участия партии в предстоящих выборах в Ошский городской кенеш 12 апреля 2020 года и состав кандидатов. Члены партии единогласно решили принять участие на выборах в городской кенеш и утвердили список лиц для регистрации в качестве кандидатов на предстоящих выборах. Наша сила в Единстве!

A post shared by 🇰🇬Заслуженная артистка КР🇰🇬 (@samarakarimovasinger) on

 
Categories

Маданият министрлиги мыкты сценарий жазгандарга сынак жарыялады

Толук метраждуу көркөм фильм тартууга мыкты сценарий жазгандарга сынак жарыяланды. Бул тууралуу Маданият, маалымат жана туризм министрлигинен билдирди.

“Көркөм фильмге ылайык жазылган сценарий мекенчилдик жана мекенди сүйүү, үй-бүлөлүк салттарды сактоо, келечек муунду тарбиялоо, балдарды колдоо, айлана-чөйрөнү жана экологияны коргоо, туулган жерге аяр мамиле кылуу темаларына байланыштуу болушу керек”, — деп жазылат маалыматта.

Катышуу тартиби:

— “Мыкты сценарий” сынагына КР жараны болгон кесипкөй киносценаристтер, кино ишмерлер, жазуучулар, журналисттер катыша алышат;

— катышуучу “Кыргызфильм” улуттук киностудиясынын Көркөм кеңешинин кароосуна сунушун кат менен конвертке чапталган түрдө берет. Конверттин бетинде катышуучунун аты-жөнү, фамилиясы, атасынын аты, электрондук почтасы, телефону жана “Сынакка” деп жазылыш керек.

Талаптары:

— беш нускадан турган киноценарийдин тексти, анын электрондук версиясы;

— сценарий мамлекеттик жана расмий тилде болушу шарт;

— сценарийдин көлөмү 100 бет (хронометражы 90 мүнөткө чейин);

— шрифти — 12 Times New Roman.

Катышуучулар сценарийди Төлөмүш Океев атындагы “Кыргызфильм” улуттук киностудиясына жиберишет.

Байланыш телефондору: 344-569, 344-626

 

 
Categories

Индира Кабылбаева: “Өткөн нерсеге өкүнбөйм” (Маек)

Комуздун коштоосунда обон созуп, калктын жүрөгүнөн түнөк тапкан ырларды аткарган таланттардын арасында Индира Кабылбаева дагы бар. Ал өзүнүн чыгармачылыгы, балалыгы, жеке турмушу тууралуу маек куруп берди.

Чыгармачылыкка эмнегедир бир аз кечирээк аралашкандайсыз. Ага эмне себеп болду? Же кызыгууңуз кеч ойгондубу?

– Комуз менен ырдоо бала кездеги эле кыялым болчу. Студент кезде да кароо сынактарга катышып, ырдап жүрдүм. Кийин турмушка чыгып жолдошумдун өтүнүчү боюнча балдар менен үйдө болуп калдым. Үй-бүлөнү 1-     орунга койдум. Балдарды чоңойтуп коюп, кайра чыгармачылыкка аралашып ырдай баштаганыма 10 жылдай болду.

Кыргызда айтып коет эмеспи, “Аккан арыктан суу агат” деп. Сиздин ырчылык өнөрдү аркалап калууңузга ким түрткү болгон?
– Менин атам , чоң атам комуз чертип ырдаган адамдар. Комузду да алгач колума карматып үйрөткөн атам болгон. Ата энем мугалим болуп азыркы убакка чейин мектепте иштеп келишет. Атам Кабылбаев Уланбек биолог, апам Салибаева Замира тилчи. Атам өз кесибинен сырткары комуз чертип ырдайт жана айылыбыздын акыны аталып келет. Анан таятам да акын киши болгон Салибай Шатманов. Ушундай улуу инсандардан таасирленип, ырчылык өнөрдү аркалап калдым окшойт

Индира Кабылбаева: "Өткөн нерсеге өкүнбөйм" (Маек)

Көркөм ойдун акыны Салибай Шатмановдун небереси экениңизди көпчүлүк биле бербесе керек. Ал киши жөнүндө айтып берсеңиз?

– Ооба, менин таятам аксылык улуу акын Салибай Шатманов.Таятам менен албетте сыймыктанып келем. Эң сонун ырлардын автору, бир нече китептерди чыгарган. Азыркы учурда өзү туулуп өскөн Кызыл-Жар айылында, мектеп жана көчө таятамын атына коюлган.

Репертуарыңызда сөзү таятаңызга таандык ырлар барбы? Сиздин ырдаганыңызды көзү тирүүсүндө көрүп калды беле?

– Мен студент болуп алгач шаарга келгенде таята, тайэнемдин колуна келгем. Алгач таятамдан аябай айбыкчумун. Себеби, аябай сүрдүү көрүнчү. Бирок убадага так жүргөн бир мүнөз киши болчу. Менин ырдаганымды көрүп эле жүрчү. Кээде атайын отургузуп алып ырдатчу. Көп мактай да бербейт, жөн гана сенден бирдеме чыгат деп, койчу. Анча-мынча өзү менен ээрчитип да жүрдү. Эң өкүнүчтүүсү көзү тирүү кезинде балалык кылып айткандарына көп көңүл бөлбөй, баалай албай калгандыгым. Ооба менин репертуарымда таятамдын сөзүнө жазылган ата-эне тууралуу “Дил билет” деген чыгарма бар. Обону Бурул Стамкулова эжеге таандык. Көзү өткөндөн кийин, жандуу элеси калсын деп, таятамды кошуп ушул ырга клип да тартканбыз.

Индира Кабылбаева: "Өткөн нерсеге өкүнбөйм" (Маек)

Ыр тандоодо алгач эмнесине көбүрөөк көңүл бурасыз? Обонунабы же текстинеби?

– Ыр тандоодо сөзсүз түрдө обонуна да, сөзүнө да көңүл бөлөм. Кээде укмуш сонун кайрыктары болуп, бирок сөздөрү туура келбегендей болот. Андай учурда акын менен кеңешип, сөздөрүн оңдоого туура келет. Кээде обончулар ушул ыр сенин үнүңө туура келет, укмуш обон жаралды деп көтөрүп келишет. Эми аларды түшүнсө болот ар бир жараткан обону өзүнүн жаңы төрөлгөн баласындай болуп калат. Бирок аткаруучуга өтө жага бербесе ал ырдан баш тартууга туура келет. Кыскасы, обон менен сөзү бири-бирине шайкеш келиши керек.

Индира Кабылбаева: "Өткөн нерсеге өкүнбөйм" (Маек)

Роза Амановага үнүңүздү окшоштургандар бар экенин бир маегиңизден окуп калдым эле. Чын эле окшош ырдайсызбы? Бул сиз үчүн сыймыкбы же кандай?

– Ооба кээ бир адамдар, же биринчи үнүмдү уккан адам Роза Аманова эжеге окшоштурушат. Же туурап атат дешет. Бирок өзүмө андай деле сезилбейт. Бир нече жолу уккандан кийин анан ажырата башташат. Бул мага кудайдан берилген гана үн болуш керек. Атайын окшошоюн деп аракет кылбайм. Роза эженин талантын сыйлайм, адамдык сапатын бийик баалайм. Эже ар дайым өзүнүн акыл насаатын кеп-кеңешин берип келет. Мен эже менен сыймыктанам.

Тойлордо көп жар-жар айтып каласыз. Негизи жар-жарды кимдер айтуусу керек салт боюнча? Азыр жаш кыздар, жада калса жигиттер айтып жүрөт эмеспи.

– Кимдир бирөөгө акыл айткандан алысмын. Эгер өздөрүн жар-жар айтууга ылайык көрүшсө айта беришсин.  Бирок, илгертен баш кошкон жаш жубайларга алардын жеңелери жар-жар айтып келишкен. Азыр деле ошол салтты сактагандар бар. Себеби, кээ бирлер ырчынын үй-бүлөсү, бала-чакасы бар болсо гана чакырышат. Биздин балдарыбыз да бактылуу, толук кандуу үй-бүлө болуп жашашсын деген тилекте. 

Индира Кабылбаева: "Өткөн нерсеге өкүнбөйм" (Маек)

Чыгармачылыкка эртерээк аралашсам болмок экен, деген өңдүү өкүнүчтөр жокпу? Ырчылык сиз үчүн кесипби же жөн гана хоббиби?

– Өтүп кеткен нерсеге өкүнүп болбойт.Чыгармачылыкка кеч аралашсам, ага чейин баарынан артык көргөн балдарымдын жанында болуп тарбияладым, үй-бүлөмдү биринчи орунга койдум. Чыгармачылыкка балдарымды чоңойтуп коюп аралаштым. Ал эми,ырчылык мен үчүн кесип. Себеби, мен ушул кесиптин аркасында көп жыл билим алдым.

Индира Кабылбаева: "Өткөн нерсеге өкүнбөйм" (Маек)

Ырдаганыңызга үй-бүлөңүз кандай көз карашта?

– Ырдаганыма ата-энем, бир туугандарым абдан кубанычта. Жолдошум да балдарым чоңойгондон кийин түшүнүп, концерт, той-топур болобу азыр өзү алып барып келет. Кудайга шүгүр!

Индира Кабылбаева: "Өткөн нерсеге өкүнбөйм" (Маек)

Кесибиңиз ким? Ырчылыктан сырткары эмне менен алектенесиз?

– Мен музыкалык- педагогикалык колледждин жана Ишеналы Арабаев атындагы мамлекеттик университеттин музыкалык бөлүмүн аяктагам. Учурда ырчылыктан сырткары Касымалы Баялинов атындагы китепканада иштейм. Китептердин баары искусство тууралуу. Окурмандар үчүн музыкалык аспаптар бар. Мурунку гран пластинкалар сакталган. Ошондой эле ар кандай иш-чаралар болуп турат. Кыскасы кызыктуу.

 

Маектешкен Гүлзада Абдырахманова

 
Categories

“Манасчы” спектакли коюлууда (видео)

Арсен Өмүралиев атындагы Бишкек шаардык театрында “Манасчы” спектакли коюлуп жатат. Ал белгилүү манасчы, кытайлык кыргыз, Жусуп Мамайдын вариантынын негизинде сахналаштырылган. Спектаклде байыркы кыргыздардын дүйнө таанымы, үрп-адаттары, жашоо-турмушу баяндалган.

 

 
Categories

Түркияда Кожогелди Култегиндин 8 китеби жарык көрдү.

Түркияда кыргыз эл акыны Кожогелди Култегиндин 8 китеби жарык көрдү. Бул тууралуу акын өзүнүн «Фейсбук» баракчасына жарыялады.

Китептер Кожогелди Култегиндин 60 жаш мааракесинин урматына чыгарылды.

ТҮРКИЯДА 8 КИТЕБИМ ЖАРЫК КӨРДҮУрматтуу достор, ушул күндөрү Түркияда 8 китебим жарык көрдү.Бул китептер акын катары…

Опубликовано Кожогелди Култегин, Кыргыз эл акыны Понедельник, 17 февраля 2020 г.

 

 
Categories

Чыңгызхан Кожош, төкмө акын: “Алгачкы ирет айтышка Акжолтой менен чыккам” (Маек)

Кыргыз эли өнөргө бай эл. Манасчылык менен төкмөчүлүк  мунун анык далили болуп берет. Жеңижок, Токтогул аталардын жолу менен келе жаткан өнөрлүүлөрдөн азыр дагы уучубуз куру эмес. Мына ушундай бийик талантты аздектеп, кастарлап келе жаткандардын бири Чыңгызхан Кожошев. Өзү жаш болгондугуна карабай, сөздөрү салмактуу, ырлары курч төкмөлөрдүн бири. Шахтадан сахнага аттанган акын менен чыгармачылык тууралуу азын-оолак кеп салдык.

Жакында калың журтка концерт берүүгө камынып жатыптырсыз, кепти мына ушундан баштасак. Концерт берүү да чоң жоопкерчилик эмеспи. Даярдыктар кандай?

  Кыргызда “Отузунда орок орбогон, кыркында кылыч чаппайт”,- дейт эмеспи. Анын сыңарындай, кудай өнөрдү берген соң аны бага билип, элдин сынына, назарына койчу кез келди деп турабыз. Даярдык боюнча айтсам, бир жылдан бери ойлонуп жүргөм. Буйруса, 17- мартта Улуттук филармонияда калың элдин батасын алып, тушоо кесүү концертимди өткөргөнү жатамын. Алгачкысы болгондуктанбы аябай чоң жоопкерчилик, толкундоо болот экен. Кудай буйруса, өнөрдү барктап, сөз тыңдап, ыр сүйгөн ышкылуу элибиз барда ойдогудай өтөт деген ишенимдемин.

Өнөр дүйнөсүнө кантип аралашып калгансыз? Бул чөйрөнүн даамын татып келе жатканыңызга канча жыл болду?

– Негизи, ата-тегимде сөзмөр, жамакчы, санжырачы адамдар болгон экен. Демек, кан менен келе жаткан касиет деп түшүнөм. Шаарга ЖОЖго тапшырууга келгенде багытым чыгармачылыкта экенин туюмумда сезип, журналистика факультетине же гуманитардык факультеттерге тапшыруум керек деп чечкем. Бирок, менден улуу агаларым ” андай кесип менен жумушсуз каласың, техникалык билим ал, инженерлерге суроо-талап күч” деп, улуулугуна салышып тоо-кен институтуна таршыртышкан. Акырындык менен жүрүп отуруп менин чөйрөм, келечегим сөзсүз чыгармачылык менен байланышта болуш керектигин түшүнүп, окуу жайды аяктагандан кийин, чыгармачылыкка аралашып баштадым. Биринчи жолу 2011-жылдын кеч күзүндө “Айтыш” коомдук фондуна барып,  салт боюнча устатыбыз Амантай Кутманалиевге учурашып ырдап, сынынан өткөм. Ошондон бери аздыр-көптүр аралашып келе жатабыз.

Алгачкы ирет айтышка качан чыккансыз? Элдин сүрүнөн улам сөз таппай калган учур болду беле?

  2013- жылы  демилге көтөрүлүп, жаш акындардын катары калыңдады, буларга өзүнчө айтыш өткөрөлү деп, “Айтыш” коомдук фонду атайын каражат бөлүп, жол жобосун иштеп баштады. Аталышы Амантай Кутманалиевдин сунушу менен “Жаш таңдай” деп аталган. Тандоо туруна отуздай жаш талапкер катышып, он алтыбыз өткөнбүз. Ошол алгачкы айтышымда ыраматылык Акжолтой Канатбек уулу экөөбүз туш келгенбиз. Ал кезде Акжолтой жашы менден кичүү болгону менен бала күнүнөн айтышты көрүп, сахнага чыгып калган кези экен. Экөөбүз мыкты айтыш курбасак дагы, элдин сүрөөнүнө алынган айтыш болгон. Ал эми, эл алдында сөз таппай калуу, кудайга шүгүр  болгон жок, болгону ошол  айтыш учурунда оюңду жеткиликтүү, дал төбөсүнөн түшүп айта албай калуу, жылаңач төөнү такымга чапкандай жооп айтуу деген нерселер айтыш учурунда болбой калган үчүн ичиң ачышкан кездер болот.

Чыңгызхан Кожош, төкмө акын: “Алгачкы ирет айтышка Акжолтой менен чыккам” (Маек)

Эсиңизде калган айтыштагы бир окуяны айтып берсеңиз?

  Акындар чогулган жерде сөзсүз улуу муундагылар өткөн- кеткен окуялардан кызыктуу кеп козгоп, жаштар бирин-бир катуу тамашалоо, чымчылашмай, азил -күлкү кылып бирине миңди кошуп, көбүртүп-жабыртып күлкү чыгармай көп болот. Кайсы бир айтышта бир жаш акыныбыз шашып калып, үстүнө саймалуу чапан, астына спорттук шым кийип сахнага чыгып кетет. Аны өзү байкабайт, жарым саат айтышып, келип,  формасын котороюн десе эле спорттук шымчан турат дейт, көрүп алып бир жарылып күлгөнбүз. Дагы бир айтышта, калыстар тобу кечигип, эл күтүп отуруп калат, улам-улам кол чаап. Анан арабыздагы бир шумураак, энөөрөк бир акыныбызга айтат, эл сени, “калыстар келгиче чыгып ырдап турсун” дейт. Бол, батыраак деп шаштырып сахнага чыгарып ийиптир. Тигил эл алдына чыгып, жүгүнүп, микрофонго барып “атайын суранып калыпсыздар, эмесе Алымкул атабыздын термесин аткарып берейин” дегенде эл жарымы таң калып, жарымы күлүп, кол чапты. Анан эле отурайын деп микрофон коюлган отургучка барып олдоксон кыймылдап алып буту тийип кетсе, жанагы отургуч пенопласттан жасалганбы, камгактай жеңил неме жылып кетти. Тиги артын карабай эле отурду эле, ошончо элдин алдында чалкасынан кетти. Шашып калган неме жөн эле түз туруп кетпей, аркасына оңкобаш атып турду. Эл күлүп атат. Ага деле моюн бербей, камырабай кайра отуруп, термесин баштады. Жарымына келгенде унутуп калыптыр, анысын билдирбей бүтүрүп кое бербей “унутуп калдым биягын, жамактап айтам тиягын” деп элди ого бетер күлдүргөн.

Чыңгызхан Кожош, төкмө акын: “Алгачкы ирет айтышка Акжолтой менен чыккам” (Маек)

Жарыштан  мурда саяпкер күлүгүн суутуп даярдайт экен. Ал эми акындар айтыштын алдынан өздөрүн кантип даярдайт?

– Ар бири акындын артыкчылыгы, кемчилиги бар. Ошого жараша изденип, даярданат  болушу керек. Бирок,  ой өрүшүң кенен, дүйнө таанымың, чабытың бийик болуш үчүн сөзсүз окуу керек. Ошону жөн эле окуп койбой, убагы келгене сахнада колдоно билүү да артыкчылык го дейм. Азыр эми, маалыматтын заманы, баарысы интернетте. А түгүл, окуунун ордуна аудио китептерди колдонуп атышат көрүнөт.

Өнөр жолунда таптаган устатыңыз ким?

– Мен бир устатты спортчулардай жеке машыктыруучу деп айта албайм. Азыркы улуу муундагы акындар баарысы устатым. Ким кимисинен чыгармачылыкка байланыштуу  акыл -кеңеш сурабайын аянбай жардам беришет. Өзүндө бар өнөрүн көрсөтүп, үйрөтүп, жол нускап келе жатышат. Бирок, акыркы учурларда чыгармачылык кечелерди, айтыштарды уюштуруп келдик, жакында жеке чыгармачылык концертимдин өтүүсүнө дагы түрткү болуп, көмөгүн көрсөтүп, устаттык  кылып келе жаткан Жеңишбек Жумакадыр жана Аалы Туткучев агаларым.

Адам төрөлгөндө эле анын маңдайына тагдыры жазылып калат. Аны адам өзү өзгөртө албайт дегенге ишенесизби?

  “Ишеним болбой иш болбойт” деген кыргыздын жакшы сөзү бар эмеспи. Демек, кандай ойлонсоң, кандай жүрсөң ошого жараша тагдыр күтөсүң. Айтматов атабыздын, “Адамга жараша тагдыр, тагдырга жараша адам” дегени бар го, муну эки жагынан карап, ар ким өз баалуулугуна, түшүнүгүнө жараша кабылдап алса керек.

Чыңгызхан Кожош, төкмө акын: “Алгачкы ирет айтышка Акжолтой менен чыккам” (Маек)

Биздин өлкөдө маданияттын, адабияттын абалы кандай?   

– Жалпысынан өсүп жаткандай түр көрүнөт. Бирок, мамлекеттин каккан казыктай бекем идеологиясы болбосо, так ушул эки тармак аркылуу калктын аң -сезимин, акыл -эсин каалаган  жакка акырындык менен эч күч колдонбой буруп кетчү сыйкыры. Тактап айтканда ушул тармак аркылуу элди асылдыкка же айбан чалыш, маңкурттукка тарбияласа болот экен. Менимче, азыркы маданияттагы, адабияттагы абалды учурдагы коомдогу көрүнүштөр бадырая көрсөтүп, барометрлик милдетти так аткарып жатат.

Чыгармачыл адамдын түгөйү болуу кыйын деген кепти көп угам. Сиз буга кандай көз караштасыз? Өмүрлүк жарыңыз тууралуу айтып берсеңиз?

– Туура айтылган сөз го, кайсы бир деңгээлде. Анткени, чыгармачыл адамдар көбү чыргоо же ар дайым жаңыга умтулган, демек көндүм эмес нерсе адамга а дегенде ыңгайсыздык жаратышы мүмкүн. Эң биринчи  жашоо чыдамкайлыкты эки эсе талап кылат, бирок, сыймыгы да ошончо болсо керек. Ал эми  келинчегим касиеттүү Көлдүн кызы. Дөөлөс уруусунан,  кадимки Сарт акенин урпактары. Кесиби экономист. Чыгармачылыкты түшүнөт, кош колдоп колдоп келе жатат.

Төкмөлүктөн сырткары эмне менен алектенесиз?

– Төкмөлүк бул өнөрүм. Ал эми кесибим боюнча тоо-кен инженеримин.  Студент кезде бүтүрүүчү курста иштеп жүргөндө “Макмал” алтын кенине жумушка кирип иштегем. Ал жакта иштеп жүрүп чыгармачылыкка баш отум менен кирем деп чечим кылып, баштагам. Кесибим менен да иштеймин. Учурда чыгармачылыкка бир жактуу иштеп жатамын. Ошол себептен чыгармачылык кечемди “Шахтадан сахнага” деп атадым.

Кыргызстандын кайсы жеринде төрөлүп, өскөнсүз?

 – Алтын-Чөйчөк аталып кадимки Санчы сынчынын купулуна толгон Тогуз-Торонун Кара-Суу ( Киров) айылында төрөлүп, өскөмүн.

Мекен сиз үчүн эмне?

–  Мекен мен үчүн- бабаларымдын мурасы, урпактарыма берилчү аманат. Кыскасы татыктуулукту талап кылган, мени мен кылып турган жер.

Чоң рахмат! Чыгармачылык кечеңизге ийгилик каалайбыз!

Маектешкен: Гүлзада Абдырахманова 

 

!