Categories

Айдоочулар акция өткөрүшөт

Жол эрежелерин бузган үчүн айыптардын жогору болуп жатканы өткөн жумада бир топ депутаттар тарабынан айтылган болчу.   Бул маселе коомчулукта да тынчсызданууларды пайда кылууда. Атайын маалыматтарга караганда, жол эрежелерин бузгандардын 30 пайызы гана айып пулдарды төлөшүп, көпчүлүгү төлөбөй жатышкандыгы айтылып келет.

Эми борбор калаада айдоочулар айып пулдарды азайтуу боюнча акция өткөрүүнү максат кылышып жатышканы белгилүү болду.

Ал маалыматтарга караганда, мындай акция 23-май күнү саат 10.00дө башталат. Акция Чүй-Абдрахманов көчөлөрүнүн кесилишинде уюштурулуп, 3 миңдин тегерегинде унаанын катышуусу маалымдалууда.

 
Categories

К. Боронов: Кен байлыктарды изилдөөнү өкмөт өзү жүргүзүүсү керек

Учурда Жогорку Кеңештин жалпы жыйынында биринчи вице-премьер-министр К. Боронов баш болушкан өкмөт мүчөлөрү уран боюнча маалымат беришүүдө.

Кен байлыктарына болгон изилдөөнү өкмөт өзү жүргүзүүсү керек. Бирок, экономикалык себептерге байланыштуу сырттан жеке менчик ишканалар, мекемелер келишип иштеп жатышат. Бирок, ал кен байлыктардын экономикалык пайдасы, экологиялык зыяны эсепке алыныш зарыл. Азыр Кызыл – Омполдогу уран боюнча комиссия иштеп жатат. Алардын жыйынтыгына карап, бир максатка токтолобуз. Мындай пикирин вице-премьер-министр К. Боронов ЖКнын жыйынында билдирди.

Кубатбек Боронов: “Кыргызстан боюнча уранга 18 лицензия берилген. Анын ичинен 9 уранга, 9 уран менен кошо башка кен байлыктарын кошо изилдегенге берилген. Анын баары иштеген жок. Жаңы өкмөт иштеп баштагандан бери бир да лицензия уранга  бериле элек.  Уранды иштетүүдө элдин маанайы сөзсүз эске алынат”,-деди.

 
Categories

М. Абылгазиев уран кенинде ишти токтотуп турууну тапшырды

Премьер-министр М. Абылгазиев Ысык-Көл облусунун Тоң районунун жана Нарын облусунун Кочкор районунун аймагында жайгашкан Кызыл-Омпол уран кенинин ишин экологиялык экспертиза аяктаганга чейин токтотуп турууну тапшырды. Бул тууралуу Өкмөт Аппаратынын маалыматтык камсыздоо бөлүмү билдирди.

Премьер-министр Мухаммедкалый Абылгазиев баса белгилегендей, уран кенине байланыштуу бардык чечимдер ушул комиссиянын ишинин жыйынтыгын эске алуу менен гана, бардык акыркы анализдер жана зарыл болгон оң экологиялык жана техникалык экспертизалар алынгандан кийин кабыл алынат.

Мухаммедкалый Абылгазиев:  « Бүгүнкү күнү атайын комиссиянын ишин күчтөндүрүү, анын ачык жана айкын ишмердигин камсыз кылуу, ишке жогорку класстагы эксперттерди, парламенттин депутаттарын, жарандык коом жана жергиликтүү калк өкүлдөрүн тартуу керек. Болушунча объективдүү жана ачык иштөө кажет. Эгерде уран кениндеги ишмердүүлүк адамдардын саламаттыгына жана экологияга зыян келтире турган болсо, анда биз кенди иштетүүдөн баш тартууга тийишпиз. Ал эми мындай тобокелдиктердин жок экендиги аныкталып жана технологиялык процесс толук бойдон коопсуз болсо, анда комиссиянын ишинин жыйынтыгына карап башка чечим кабыл алуу зарыл. Ошондуктан мен комиссиянын дыкат, ачык жана объективдүү ишин камсыздоону тапшырам. Бул менин талабым жана Өкмөттүн көз карашы», – деди.

Премьер-министр экологиялык маанилүү маселени көтөрүп чыккан жарандарга жана активисттерге ыраазычылык билдирди.

«Ден соолукка зыян келтирүү жана экологияны бузуу мүмкүндүгү маселелеринде эч кандай саясат болбошу керек. Инвестициялар, бюджетке түшүүлөр жана жумуш орундарын түзүү маселелери экинчи пландагы мүнөзгө ээ. Дагы бир жолу белгилей кетсем, чечим ден соолукка жана айлана чөйрөгө, демек биздин келечегибизге зыян келтирүү мүмкүндүгү бар же жоктугуна жараша кабыл алынат. Муну баарыбыз так түшүнүүгө тийишпиз. Ошондуктан комиссия ишин аяктаганга чейин кенде бардык иштер токтотулушу керек. Компаниянын өкүлдөрү комиссиянын ишине активдүү катышып жана анын ишмердигине ар кыл көмөк көрсөтүүгө тийиш», – деп белгиледи Мухаммедкалый Абылгазиев.

Премьер-министрдин айтымында, бүгүнкү күнү бул участокто эч кандай казуу иштери жүргүзүлгөн жок жана комиссиянын иши аяктап, бардык оң экспертизалар алынганга чейин жүргүзүлбөйт дагы.

Уран иштетүүгө артыкчылыктуу участок катары Таш-Булак кени саналат, анда геологиялык чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. Таш-Булактагы уран кени учурда сырьенун жоктугунан токтоп турган Кара-Балта Тоо-кен комбинатына сырье жөнөтүү үчүн негизги жергиликтүү булак болуп саналат. Уран кенинде 250дөй жумуш ордун, ал эми КБТКда – 450 жумуш ордун түзүү пландалууда.

 
Categories

Уран иштеткен компания Көк-Мойнок айыл өкмөтүнө 32.2 млн. Семизбел айыл өкмөтүнө 13.3 млн. сом которгон

Өнөр жай, энергетика жана жер казынасын пайдалануу комитетинин маалыматына караганда,  Кызыл-Омпол уран-торианит чачылмалардын топтому (Баке, Таш- Булак, Узунсай, Түндүк, Оттук) 1951-жылы ачылган, батыш тарапта, Кыргыз кырка тоосунун чыгыш акырынын бѳлүгү Кызыл-Омпол тоосунда жайгашкан.

Аталган кен Ысык-Көл областынын Тоӊ районуна жана Нарын областынын Кочкор районуна кирет. “UrAsia in Kyrgyzstan” (ЮрАзия в Кыргызстане) ЖЧКна Кызыломпол лицензиялык аянтында геологиялык чалгындоо иштерин жүргүүзүүгѳ 2010-жылы лицензия берилген.

Компаниянын негизги изилдѳѳ объекти болуп Таш-Булак чачылмасы болуп эсептелет. Аныкталган запастары: уран 3,5 миӊ тонна, торий- 8,54 миӊ тонна, фосфор – 10 миӊ тонна, цирконий – 34 миӊ тонна жана титан-магнетит – 1,6 млн. тонна түзѳт. Уран-торианит чачылмалары жердин бетинде жайгашкан, азыркы учурда жердин бетинин жалпы радиациялык фону 40тан 80ге мкР/саат, айрым бѳлүмдѳрдѳ 130-150 мкР/саат чейин түзѳт.

Казып алынган радиактивдүү кум Кара-Балта тоокен комбинатына кайра иштелип чыгууга жөнөтүлөт, гидрометаллургиялык процесстен кийин уран, торий, титаномагнетит, цирконий жана пятиокись фосфор элементтери пайда болот. Бардык тазаланган материал бир жерге салынып, рекультивацияланып, анын ордуна жайыттарды калыбына келтирүү үчүн топурак-ѳсүмдүк катмарын калыбына келтирилет жана кѳп жылдык чѳптѳр отургузулат.

Концентраттар радиоактивдүү коопсуздукту сактаган атайын контейнерлерде темир жол менен ташылат. Кенде кумду тазалап турган жылдырылма модуль иштеп турат. Фабрика салынбайт, иштеп чыгуу процесстери Кара-Балта комбинатында жүргүзүлөт. Таш-Булак кенин иштетүү программасына жалпы 10 млн АКШ доллардан кем эмес акча каражат сарпталат.

“Кыргызстандагы ЮрАзия ” ЖКЧсы чалгындоо прораммасына жалпысынан 271 млн сомдон ашык акча каражат сарптайт.  2012 жылдан бери Социалдык Фондго 23 милион сомдон ашуун акча каражат которгон, Тоң районунун Салык салуу мамлекеттик башкармалыгына 10 миллион сом салык төлөгөн.

Компания Лицензияны кармап туруу үчүн төлөмдү 32.2 миллион сомду Тоң районун Көк-Мойнок айыл өкмөтүнө которгон жана 13.3 миллион сом Кочкор районунун Семизбел айыл өкмөтүнө которгон.  Кошумча, Лицензияны кармап туруу үчүн төлөмдү компания  2012-2018 жылга карата 30 млн сом төлөп жатат. Азырку учурда чалгындоо иштерин 112 киши жүргүзүп жатат, алардын ичинен 90 киши -жергиликтүү эл.

Маалдымдама: Уран-торианит чачылмалары жердин бетинде жайгашкан, азыркы учурда жердин бетинин жалпы радиациялык фону 40тан 80ге мкР/саат, айрым бѳлүмдѳрдѳ 130-150 мкР/саат чейин түзѳт. Радиоактивдик кумдардын негизги массасы кесиктин (разрездин) ѳйдѳңкү бѳлүгүндѳ 25 метр тереңдикте турат.

Ѳйдѳнкү катмарларды иштетүү радиоактивдик кумдарды алып чыгаруу үчүн радиациялык фондун жалпы деңгээлин тѳмѳндѳтѳт. Компания сунуштаган Таш-Булак чачылмасынын иштетүү ыкмалары – кумдарды гравитациялык жолу менен тазалоо экологиялык таза ыкма, айландырылган техникалык сууну колдонуу бурамалуу сепарация ыкма. Эч кандай реагентттер, техникалык суудан башка колдонулбайт.

 
Categories

Кызыл-Омполдо 3,5 миӊ тонна уран бар экендиги айтылууда

Ысык-Көлдүн Тоң районунда уран казуу аракети коомчулукту бир топ дүрбөлөңгө салууда. Деги эле Кыргызстандын кайсыл жеринде болбосун уран иштетүү кооптуу экендиги белгилүү. Союздун учурунда казылган урандын Кажы-Сай, Майлуу-Суудагы калдыктары бүгүнкү күнү да көйгөй жаратууда. Анын зыянын айтпаганда да аны зыянсыздандыруу эмне деген каражатты талап кылат?

Ал эми Тоң районундагы Көк-Мойнок айыл өкмөтүнө караштуу Кызыл-Омпол уран кени тууралуу маалыматка кайрыла турган болсок.  Ал жерде алдын ала болжолдоолорго караганда,  1632 тонна уран, 3338 тонна торий, 33800 тонна цирконий жана 4102 тонна титан магнитинин запасы бар экени айтылууда.

 
Categories

Кыргызстанда мыйзамсыз миграция күчөп жатат

Мындай пикирин депутат Махабат Мавлянова Жогорку Кеңештин жалпы жыйынында билдирди.

Депутат Махабат Мавлянова:  Өкмөт, эл мыйзамсыз миграция менен күрөшүп келе жатат. Бирок, мыйзамсыз миграцияны мыйзамдаштырып алган учурлар да арбын. Тышкы эмгек миграциясы жыл сайын тышкы эмгек мигранттарына квота бөлүп берет.

Ошол квота жылдан жылга көбөйүп бара жатат. 2015 –жылы 5720 кишиге берилген, 2016 – жылы 9380, 2017-жылы 11460, 2018-жылы 14 миңден ашкан. Ошол кезде кимдерге берип жатат? Жыл сайын Жоопкерчилиги чектелген ишканаларга жана жеке жактарга берилет. Ушундай ишканалардын бирине өткөн жылы 282 кишиге берилген. Бирок, алар соцфондго  30 кишиге гана каражат которгон. Келген мигранттар Кыргызстанга тарап кетишкен да ал ишканада иштешкен эмес.

 
Categories

ЕАЭБ кыргыз-казак чек арасындагы кырдаал боюнча чара көрөбү?

Кыргыз бийлиги Казакстандын чек арасындагы кырдаалдын дагын эле уланып жаткандыгынан улам кыймылдачудай болуп калды. Тактап айтканда,  кыргыз-казак чек арасындагы «Ак-Тилек» өткөрмө бекетинде оор жүк ташуучу автоунаалардын тыгыны бир нече жумадан бери пайда болуп келет. Өкмөт ал көйгөйдү өз алдынча чече албай жаткандыгы талашсыз.

Андыктан Экономика министрлиги өкмөткө Евразия экономикалык комиссиясынын коллегия мүчөлөрүн (министрлерин) кыргыз-казак чек арасындагы кырдаал боюнча кеңешүү максатында  чакыртууну сунуш кылды. Бул тууралуу аталган министрлик атайын билдирүү таратты.

Ал маалыматта, Казакстанда оор жүк ташуучу автоунаалардын тыгын пайда болгондугу Евразия Экономикалык Биримдигинин (ЕАЭБ) укуктук ченемдерин бузуу болуп саналат жана товарларды жүгүртүү эркиндигин – ЕЭАБдин бирдиктүү рыногунун негизги иштөө принциптерин чектейт деп эсептейт.

Ошондой эле министрлик мындай аракеттер көмүскө бажы көзөмөлүн жүргүзүү болуп саналарын, бул экономикалык биримдиктин ченемдерине каршы келерин билдирди.

 
Categories

Чек арадагы абал боюнча “чекишмей”

Мамлекеттик чек ара кызматы кыргыз-казак чек арасындагы «Ак-Тилек» өткөрмө бекетинде 253 жүк ташуучу автоунаа тургандыгын маалымдады.

Ал маалыматтарга караганда, чек арадагы кырдаал мурдагыдай эле.

Ал эми ушул эле учурда чек арада айыл чарба азык түлүктөрү боюнча  эч кандай көйгөйлөр жок экендигин Айыл чарба министрлиги өзүнүн маалымат бөлүмү аркылуу таратты. Анда:

– Кыргызстан менен Казакстан Республикасынын ортосундагы Ак-тилек автожол өткөрмө бекеттинде жүк ташуучу автоунаалардын узун кезегинде айыл чарба азык-түлүктөрү фитосанитардык документтери менен кезексиз өткөрүлүүдө.  Учурда чек арада айыл чарба азык түлүктөрү боюнча  эч кандай көйгөйлөр жок.

Кыргыз Республикасынын Айыл чарба,тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министри Нурбек Мурашевдин буйругу менен күчөтүлгөн режимде  Ак-тилек автожол өткөрмө бекеттинде Айыл чарба министрликтин алдындагы Өсүмдүктөрдүн карантини департаментинин мобилдик тобунун өкүлдөрү иш-алпарууда.

Чек ара өткөрмө бекеттеринде айыл чарба азык түлүктөрү жүктөлгөн автоунааларында көйгөй жаралса төмөндөгү 0500 577 888 номерге кайрылыңыздар-деп, айтылат.

Эске сала кетсек, Кыргызстан менен Казакстандын чек арасындагы «Ак-Тилек – Автожол» көзөмөл өткөрмө бекетинде жүк ташуучу автоунаалардын узун кезеги 19-марттан тартып пайда болгон.

 
Categories

Токмоктук ишкерлер төлөмдөр көтөрүлүп кеткенине нааразы

Жогорку Кеӊештин депутаты Аида Исмаилова Токмок шаарындагы шайлоочулар менен жолугушту.

Жолугушууга келген Токмок шаарынын ишкерлер бирлигинин өкүлдөрү базарда соода кылгандар, маршруттук такси айдоочулар жана бир катар кызмат көрсөтүүлөр менен алектенген ишкерлер социалдык төлөм эки эсе көтөрүлүп кеткендигин айтып, нааразычылыктарын билдиришти.

Ишкер Чолпон Сыдыкова Токмок чакан шаар экендигин, андагы ишкерлерди Бишкек, Ош шаарларындагы ишкерлер менен теӊ карап, социалдык төлөмдөрүн жогорулатуу адилетсиз болуп калгандыгын айтты. Шаардын ишкерлер бирлигинин төрагасы Баатырбек Сыдыгалиев Социалдык фондго төлөп жаткан төлөмдөр кайда кетип жаткандыгы ачык болушун талап кылды. Бул боюнча бир катар катышуучулар дегеле камсыздандыруунун топтомо системасы таптакыр иштебестигин белгилешти.

Иш-чаранын жүрүшүндө шаардык оорукана жетекчилери прокуратура, монополияга каршы агенттик сыяктуу мекемелерден келген текшерүүлөрдүн көп болуп жаткандыктан, ырааттуу иштөөгө мүмкүнчүлүк болбой жатканын билдиришти. Мындай иштин аягында бейтаптар жабыр тартышат дейт алар.

 
Categories

Ак-Сай жана Көк-Таш айылдарынын тургундары №57-кесиптик лицейине жана үйлөргө жайгаштырылган

Вице-премьер-министр Жеңиш Разаков мамлекеттик чек арада кырдаалды жөнгө салуу боюнча тажик тарап менен сүйлөшүүлөрдү улантууда

Кечээ, 14-мартта, саат 19-30дан 20-40ка чейин Баткен районунун Ак-Сай айыл аймагынын Көк-Таш айылындагы Головной тилкесинде Кыргыз Республикасынын вице-премьер-министри Жеңиш Разаков жана Тажикстан Республикасынын Премьер-министринин орун басары Азим Иброхимдин жетекчилиги алдында эки тараптуу сүйлөшүүлөр өттү. Мындай маалыматты өкмөттөн кабарлашты

Жолугушуунун жүрүшүндө биргелешкен күн тартибиндеги бардык курч маселелер талкууланып, учурда сүйлөшүүлөр  тараптардын өкүлдөрү менен уланып жатат.

Белгилей кетсек, 14-мартта саат 21-00  чамаларында Баткен районунун Ак-Сай жана Көк-Таш айылдарынын жергиликтүү тургундары кичи автобустар менен Баткен шаарына жеткирилди. Жергиликтүү жашоочулар №57-кесиптик лицейине жана С.Айтматов көчөсүндө жайгашкан үйлөрдүн бирине жайгаштырылды. Алардын коопсуздугу Баткен ШИИБ кызматкерлери тарабынан камсыз кылынууда.

Ошондой эле аталган айылдардын жашоочуларын Баткен районунда жана Баткен шаарында жашаган алардын туугандары өз үйлөрүнө алып кетишүүдө.

Жергиликтүү бийлик күч органдары менен биргелешип эл арасында түшүндүрүү иштери тынымсыз жүргүзүүдө.