Categories

ЧЕГИРТКЕ МУРДА БОЛБОГОН ЖЕРЛЕРДИ ДА КАПТООДО

Кыргызстанда чегиртке пайда болушу ыктымал жерлерде атайын каражат жана техника менен тазалоо иштери жүрүп жатканын Айыл чарба министрлиги 11-майда билдирди. Мекеменин маалыматына караганда, бүгүнкү күндө өлкө боюнча 9 миңден ашуун гектар жерди чегиртке каптап турат.

Анын 8,9 миң гектары Жалал-Абад облусунун Ноокен, Сузак, Аксы райондорунда, 1 миң гектарга жакыны Баткен облусунун Лейлек районунда.

Адистердин айтымында, быйыл чегиртке буга чейин болбогон жерлерде да катталууда. Кыргызстанда эгинге залал келтирүүчү зыянкеч чегирткенин алты түрү кездешет, алар негизинен Фергана өрөөнү жана Казакстан менен чектешкен аймактарды мекендейт.

 
Categories

ДЕПУТАТТАР ДЫЙКАНДАРДЫН МАСЕЛЕСИН КӨТӨРДҮ

Жогорку Кеңештин 13-апрелдеги жыйынында бир топ депутат жазгы талаа иштери тууралуу маалымат угууну талап кылышты. Депутат Нурланбек Шакиев айыл чарбасына бөлүнгөн насыя тууралуу маселе көтөрдү. Анын айтымында, Жалал-Абаддын Аксы районуна былтыр 65 млн. сом жеңилдетилген насыя бөлүнгөн. Быйыл 45 млн сом гана каралган.

«Сөз жүзүндө «каражат эки-үч эсе көп бөлүндү» делгени менен иш жүзүндө таптакыр башкача көрүнүш болуп жатат. Мага кайрылгандар көп болууда. Биз «Айыл банк», «РСК банктан» так маалыматтарды алышыбыз керек. Себеби парламентте айтылган сөздөрдүн көбү чындыкка коошпой жатат», — деди Шакиев.

Эл өкүлү Акылбек Түмөнбаев жер-жерлерде үрөн, күйүүчү май, жер семирткич жетпей жатканын айтты. Дагы бир эл өкүлү Шайлообек Атазов агрардык тармакка миллиарддаган акча бөлүнүп жатканын, бирок ал айыл өкмөттөрүнө жете электигин сындады.

Мындан тышкары, суу таңкыстыгынан улам дыйкандар митингге чыкканын эске салып, ирригация системасын чечүүнү талап кылды.

 
Categories

ТҮШҮМ АЗ. ДАН ЭГИНДЕРИН ЖЫЙНОО ТОЛУК АЯКТАДЫ

Улуттук статистика комитети республикада дан эгиндерин жыйноо толук аяктаганын билдирди. Маалыматка караганда, 23-ноябрга карата 577 миң гектар аянттан жыйналып, 1,4 миллион тонна дан бастырылды.

Бул былтыркы жылга салыштырмалуу 29% аз. Жайында күн катуу ысып жана сугат суунун жетишсиздигинен дан эгиндеринин түшүмү азайган. Буудайдын түшүмү 42,%, арпаныкы 46,% кыскарды. Ал эми май өсүмдүктөрүнүн жыйымы – 25,4%, кант кызылчасы – 19%, бакча өсүмдүктөрү – 14%, мөмө-жемиш өсүмдүктөрү – 3,9%, жүгөрү – 3,3%, картошка – 2,9% төмөндөдү.

 
Categories

АЙТЫЛУУ РОМАНОВ КОЙЛОРУН БАККАН ФЕРМЕР

Адылбек Муратов бир жылдан бери «Раманов» койлорун багып келет. Алгач эки кой, бир кочкор сатып алган чабан бүгүнкү күндө алардын санын 10 башка жеткирип алган. Бир жыл ичинде  бир нечесин,  бул пародадагы койлорду өлкө ичине жайылтуу максатында сурагандарга саткан учурлары да бар. Айтымында бул койлорду эң негизги артыкчылыгы козулары тез жетилип, койлору эгиздеп төл бергендигинде.

АЙТЫЛУУ РОМАНОВ КОЙЛОРУН БАККАН ФЕРМЕР

Мал чарбачылыгында өзүнүн өзгөчө орду бар, жыл өткөн сайын суроо-талап көбөйүп журүп олтурган асыл тукум койлор арбын. Алардын бири Романов койлору.  Раманов койлору 18 кылымда Орусиянын Ярославль губерниясынында жогорку сапаттагы тери алуу максатында  эчки менен койду аргындаштыруудан келип чыккан.  Эң алгачкы таркаган жери Романово-Борисоглебск району болгондуктан Романов койлору деп аталып калган дешет. Койлордун сырткы көрүнүшү кадимки кыргыз койлоруна окшошуп кеткени менен булардын сүтү, эти, териси кыргыз койлорунан алда канча айырмаланып турат.

АЙТЫЛУУ РОМАНОВ КОЙЛОРУН БАККАН ФЕРМЕР

Романов койлору Орусия мамлекетинен өстүрүлгөндүктөн мелүүн жана суук климатка толук көнгөн. Мындан улам калк арасында бул койлорду Кыргызстанга өзгөчө ысык климатта  багуу мүмкүн эмес деген пикирлер айтылып келет. А биролк ошол эле маалда  Романов  койлору суукка канчалык чыдамкай болсо, ысыкка деле ошончолук туруштук берет экен деген фермерлер да бар. Алардын бири  бир жылдан бери Чүй боорунда багып жаткандыктан Адылбек Муратов.

АЙТЫЛУУ РОМАНОВ КОЙЛОРУН БАККАН ФЕРМЕР

Алгач келген маалында бир гана колдон чөп жеп көнгөн Раманов койлорун Адылбек мырза маал-маалы менен талаага алып чыгып жайып, кадимки талаа шартында тамактандырууга үйрөтүп жаткан маалы. Бул деген демек, мындай пародадагы койлорду деле кадимки кыргыз койлорундай асыроого үйрөтүп алса болот дегендик дейт каарманым.

АЙТЫЛУУ РОМАНОВ КОЙЛОРУН БАККАН ФЕРМЕР

Адылбек Муратов койлоруна жайыт чөптөрдөн сырткары ар күн сайын салат, жем, кургак чөп жана суусун үзбөй берип турат. Мындай кадам өз кезинде мал жандыктарынын организм микро элементтерге байытып, ар кыл илдеттердин алдын алат.

АЙТЫЛУУ РОМАНОВ КОЙЛОРУН БАККАН ФЕРМЕР

Дарт демекчи Романов  койлору ооруга өтө туруктуу келип, көп деле илдеттерге чалдыга беришпейт. А кокустук болуп ооруп калса ветеринардык жардам көрсөтүлүүгө тийиш.  Анан да бул койлор  салкындыкты сүйгөндүктөн, бир жак тарабы ачык,  толук жабылбаган сарайда кармоо сунушталат. Алдына кадимки самандан төшөп, күн алыш алмаштырып туруу кажет. Ар кандай инфекциялардын алдын-алууда жылына эки ирет короону кадимки аки таштын сууга эритилген аралашмасы менен  дезинфекциялоо жетиштүү.

АЙТЫЛУУ РОМАНОВ КОЙЛОРУН БАККАН ФЕРМЕР

Совет мезгилинде эң көп талап кылынган породалардын бири болгон Романов койлорун сүйүп өстүргөн мамлекеттер арбын. Соңку беш жыл аралыгында кыргыз фермерлери да бул тармакка баш багууда. Ал эми Адылбек Муратовдун айтымында бул кадамдардын баардыгы элде анчейин өнүкпөгөн чарбачылыкты жайылтууга болгон аракеттер.

 
Categories

БИШКЕКТЕ ДЕМ АЛЫШ КҮНДӨРҮ АЙЫЛ-ЧАРБА ЖАРМАНКЕСИ ӨТӨТ

Бишкекте дем алыш күндөрү жарандардын өтүнүчү боюнча КРнын Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министрлиги,Октябрь райондук мэриясы менен биргеликте 2021-жылдын 30-31-январь күндөрү  (Түштүк Магистраль-Нуркамал Жетикашкаев көчөсүндө жайгашкан) 12- кичи райондо кезектеги айыл чарба жарманкеси өтөт.

Жарманке 10:00 башталып, азык-түлүктүн баасы төмөнкү заводдук жана арзан баада сатылып, көрсөтүлөт:

Эт азыктар баасы 390 сом

Жумуртка баасы 85-90 сом

Үй тооктору 180-200 сом

Май 300 сом

Үй айраны 37-38 сом

Өсүмдүк майы 113-123 сом

Картошка баасы 22-23 сом

Пияз баасы  11-13 сом

Сабиз баасы 20 сом, жана башка жашылча суусундуктар

Кененриээк маалымат алуу үчүн төмөнкү номурларга кайрылсаңыздар болот: 0704 25 25 55, 0222 55 55 21, 0500 04 80 49

 
Categories

Мал жандыктар сыртка сатылат

Мал жандыктар сыртка сатылат
Кыргыз өкмөтү 8-январга чейин сыртка мал сатууга уруксат берди.
Бир жума аралыгында ишкерлер коңшу өлкөлөрдөгү өнөктөштөрү менен мурда түзүлгөн келишимдериндеги милдеттемелерин аткарып алышына мүмкүнчүлүк берилди.
Белгилей кетсек акыркы үч айда эттин баасы кескин кымбаттап кеткендигине байланыштуу кыргыз өкмөтү сыртка мал сатууга тыюу салган болчу.

 
Categories

СҮТ ПАЛАТАСЫ ТҮЗҮЛӨТ

Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министрлиги Кыргызстанда Сүт палатасы түзүлө турганын билдирди. Палатаны түзүү боюнча демилгелүү топтун курамына сүттү кайра иштетүүчү ишканалардын жетекчилери, фермерлер жана министрликтин тиешелүү адистери кирген. Бул орган сүт өндүрүүнү кеңейтүү, айыл жеринде сүттү кайра иштетүүчү чакан ишканаларды куруу, жеңилдетилген насыяларды берүү, сүттүн баасын турукташтыруу, экспорттоо жана башка ушул сыяктуу маселелер менен алектенет. “Сүт палатасы инфраструктураны өнүктүрүү, ачык-айкын инвестициялык климатты түзүү жана инвестицияларды тартуу боюнча көптөгөн артыкчылыктуу функцияларга ээ болот. Ар бир тармактын өзүнүн адистери бар, тармакты өнүктүрүү жана өзүнүн саясатын жүргүзүү үчүн ассоциацияларды түзүп, олуттуу маселелерди чече алышат”, — деп айткан айыл чарба министри Тилек Токтогазиев палата түзүү боюнча жыйында. Жыл аягына чейин тиешелүү органдар менен Сүт палатасын расмий каттоодон өткөрүү жол-жобосун аяктоо пландалууда.

 
Categories

КЫРГЫЗСТАНДА КӨЛӨМДҮҮ КОЁНДОР БАГЫЛУУДА

Дүйнө жүзү боюнча коёндордун жалпы 10 уруусу, 50дөй түрү бар. Баардыгынын алдыңкы буту кыскараак келип, арткылары узун, секирүүгө жана чуркоого ылайыкташкан. Куйругу кыска жана кулактары узун, жүнү жумшак коюу келет эмеспи. Коёндор адатта токой- талааларды мекендешет. Алардын көбүн эсе  КМШ өлкөлөрүнүн Европа бөлүгүнөн, Борбордук Азия, коңшулаш Казакстан, Кыргызстан  жана Байкалдын чыгыш жагындагы чөлдүү, жарым чөлдүү жерлерден көп кездештирүүгө болот. Ал эми бакма коендордун породалары кадимки эле жапайы коёндордон келип чыккан. Бүгүн дал ушул бакма коёндор менен жакындан таанышмакчыбыз.КЫРГЫЗСТАНДА КӨЛӨМДҮҮ КОЁНДОР БАГЫЛУУДА

Алёна Колесникова жана анын үй бүлөсүнүн бакма коёндор менен алектенип келе жаткандыгына быйыл толук беш жылдын жүзү болот. Айтымындарында эң алгач коёндорду кызыгуу иретинде эле бир-эки баш кармап көрүшкөн. Кийинчерээк улам көбөйтүп олтурушуп учурда алардын жалпы саны 100гө чукулдаган. Коёндор 6 түрлүү порода. Көбү эт багытындагылар. Мына бул сиздер көруп жаткан коёндордун салмагы 10-12 кг кем эмес. Декоративдик багытагылары, терилери кулпурган түрлөрү, ошондой эле беш жыл мурда эң алгачкылардан болуп сатылып алынган коёндорда бар.КЫРГЫЗСТАНДА КӨЛӨМДҮҮ КОЁНДОР БАГЫЛУУДА

 

Негизинен коёндор  8-9 айында жетилет да, 7-10 жылга чейин жашашат. Бөжөктөрү туулгандан1-2 айына чейин энеси менен бирге болот андан соң бат эле тыңып өз алдынча өмүр сүрүүгө өтөт. Адатта бир тууган бөжөктөрдү бир эле торго кармашат. А бирок кийинчерээк ар бирин өз алдынча бөлбөсө бири-бирине каршылык көрсөтүп, алсыздарын тиштегилеп коюусу да мүмкүн. КЫРГЫЗСТАНДА КӨЛӨМДҮҮ КОЁНДОР БАГЫЛУУДА

Мындан сырткары бул жайда кооздук учун кармалган коёндор да бар. Адатта алар башкалардан назигирээк келип, жасалма жарыктандыруу, жылуулук талап кылынат. Салмагы да башка коёндордон кичирээк болот.

КЫРГЫЗСТАНДА КӨЛӨМДҮҮ КОЁНДОР БАГЫЛУУДА

Жапайы коёндор  көк чөп, ар кыл  тамырларды жей турган болсо, бакма коёндор жем, чөптөн сырткары, сабиз, капуста, кызылча, картошка, дарбыз, коондун да кабыктарын жешет. А бирок жашылча-жемиштерди ченеми менен бербесе тамак сиңирүү органдарынын иштөөсү начарлап кетет. Ошондой эле таза, кышкысын жылуу суунун болуп туруусу талапка ылайык. Суу жаш бөжөктөрдүн өсүшүн тездедет. Ал эми жаңы төрөлгөн коёнго жетиштүү өлчөмдө суу берилбей калса, бөжөктөрүн жеп коюу коркунучу да бар. А бирок баары маалында аткарылса эч кандай ыңгайсыздыктар жаралбайт. Ал эми толук маалыматты төмөндөгү ссылкага баш багуу менен көрө аласыздар.

КЫРГЫЗСТАНДА КӨЛӨМДҮҮ КОЁНДОР БАГЫЛУУДАКЫРГЫЗСТАНДА КӨЛӨМДҮҮ КОЁНДОР БАГЫЛУУДА

 
Categories

МААНИЛҮҮ ТОВАРЛАРДЫ ЭКСПОРТТООГО ТЫЮУ САЛУУ СУНУШТАЛУУДА

Кыргызстандын Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министрлиги азык-түлүк коопсуздугуна байланыштуу социалдык маанилүү товарларды сыртка экспорттоого тыюу салууну сунуш кылып жатат. Бул тууралуу мекеменин басма сөз кызматы кабарлады. Маалыматка ылайык, айыл чарба министри Тилек Токтогазиев учурда азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылуу маанилүү экенин белгилеген.  Анын айтымында, ички базарды мал менен камсыз кыла албай калуу коркунучу бар. Айыл чарба министрлиги экспорттоого тыюу салууну сунуш кылгандардын арасында тирүү мал-жандык, дан эгиндери жана айрым товарлардын түрлөрү бар. Мисалы, бодо мал, кой-эчки, үй канаттуулары, дан эгиндеринен арпа, жүгөрү, күрүч, буудай уну. Министр өсүмдүк майын, кумшекерди, тоок жумурткасын, йоддолгон тузду жана малга берилүүчү тоюттарды да сыртка ташууга тыюу салууну сунуш кылып жатат. Тиешелүү жарлык премьер-министрдин милдетин аткаруучу Артем Новиков кол койгондон кийин күчүнө кирет.

 
Categories

Кыргызстанда эт өндүрүү акыркы он айда өстү

2020-жылдын январь-октябрь айларында Кыргызстанда малдын жана тооктун этин жалпы алганда (союла турган мал жана канаттуулар тирүү салмагында) 338 миң 289 тонна өндүрүлдү. Бул тууралуу Улуттук статистика комитети баштапкы эсептөөлөрүн чыгаргандан кийин кабарлады.

Мекемеден билдиришкендей, былтыркы жылдын ушул мезгилинде 333 миң 336 тонна эт өндүрүлгөн. Быйыл он айдагы көрсөткүч мындан 5 миң тоннага көптүк кылат.

Улуттук статистика комитети ноябрга чейин сыртка канча эт жана мал тирүүлөй сатылганын тактай элек.

Кыргызстанда эттин баасы жай айларынан баштап кымбаттай баштаган. Алгач уй жана кой эти 350 сомдон 400 сомго чейин чыкса, айрым жерлерде баа андан да көтөрүлгөн. Статистика комитетинин эсебинде, ноябрь ичи аймактарда уй эти 410-450 сомдон, кой эти 380-450 сомдон сатылууда.

Баалардын өсүшү өлкөдө малдын жана эттин экспорту өскөнү менен түшүндүрүлүүдө. Жандыктардын сыртка сатылышы расмий эсепте бир нече эсе көбөйсө, расмий эмес эсеп андан да арбын. Анын ичинде мал негизинен Тажикстанга жана Өзбекстанга жөнөтүлүп жатат.

Бул жагдайга байланыштуу 19-ноябрда Кыргызстандын Айыл чарба, тамак-аш өнөр жайы жана мелиорация министрлиги социалдык маанилүү товарларды, анын ичинде тирүү малды сыртка экспорттоого убактылуу чектөө киргизүүнү сунуш кылды. Тиешелүү жарлык премьер-министрдин милдетин аткаруучу Артем Новиков кол койгондон кийин күчүнө кирет.