Борбор калаадагы көчөлөрдүн аттарын
алмаштырууга 2028-жылга чейин тыюу салынат. Мындай мораторийди шаардык кеңештин
депутаттары кезектеги сессияда кабыл алышты. Бирок,  бул чечимдин күчү калаадагы эки көчөнүн
ысымын  өзгөртүүгө тиешеси жок. Алар Чүй
көчөсү менен Шабдан Баатыр көчөсүнүн кесилиши жана ошол эле көчөдөн Мухтар
Ауэзов көчөсүнө  чейинки аралык. Соңку
кезде көчө  аттарын тынымсыз өзгөртүп
туруу адатка айланып баратканын белгилеген  шаар тургундары нааразы болушууда.

 

 Кезинде аты Алматы, кийин Шабдан Баатыр деп
өзгөргөн көчөнүн  ысымы жакында дагы
алмаштырылганы жатат. Бул ирет демилгечилер көчө ысымын 2010-жылкы апрель
окуясында курман болгондордун урматына арноону туура көрүштү. Демилгени эгер
шаардык кеңештин депутаттары колдоп, документке кол коюлуп кала турган болсо,
анда Шабдан Баатыр көчөсү Чүй кесилишинен баштап калаанын түштүгүнө чейин көчө “7-апрель
көчөсү” деп өзгөртүлөт.


Ошол эле учурда  Шабдан Баатыр деген ысымды кайда коебуз деген
суроо туулат. Тың демилгечилер анын да амалын табышыптыр, аталган кесилиш
көчөдөн баштап тээ “Аламүдүн 1”  кичирайонундагы  Мухтар Ауэзовго   чейинки көчөгө  баатырдын ысымын ыйгармай болушуптур. Мындай демилгелерге
калаа тургундары көнүп деле бүтүштү, азыр борбор калаадагы айрым көчөлөрдүн эки
– үчтөн аталышы бар. Көчөлөрдү эл союз убагында аталышы менен атап жаңы атына
көнө элек учурда дагы бир аттын чапталышы башты айландырат. А Шабдан Баатырдын
ысымы узун көчөнүн үчтөн бир бөлүгүнө ыроолонгону баш айланууну ансайын
күчөтөөрү бышык.     Анткени, 
Чүй кесилишине чейин Курманжан Датка, андан ары Шабдан Баатыр болуп
кетет.

 

 Аталган көчөнүн ысымын “7-апрель”  деп  өзгөртүү 
демилгеси былтыр эле көтөрүлүп, шаардык кеңештин кароосуна сунушталган.
Бирок,  депутаттар 2018- жылдын апрелине
чейин  көчөлөрдүн аттарын которууга тыюу
салган мораторий кабыл алгандыктан, документ каралбай калганы маалым. Мораторийдин
мөөнөтү  аяктаган соң шаардык кеңештин
депуттары  документти кезектеги  отурумунда карашты.   


 “Ооба,
шаардык кеңештин кезектеги отурумунда бул маселе каралды. Бирок,  бул боюнча кандайдыр бир чечим кабыла алынган
жок. Депутаттар калаадагы көчөлөрдүн ысымдарын которууга 2028 -жыга чейин тыюу
салган мораторий кабыл алышты. Анткени, мораторийде   жогоруда айтылып жаткан эки көчө  жок”, – деди
шаардык кеңештин маалымат
катчысы  Чынара Усупбекова. 


Ошентсе да көчөлөрдүн
ысымдарын тынымсыз өзгөртүү адаты канга сиңип бараткандай. Башы көрүнүп калган
тууганынын,  же көзө өткөн атасынын
ысымын көчө,  же айылга берет элем деп
чуркап жүргөндөр да бар.  инсандар   Чакан,
чолок көчөлөр болсо да   мейли эле,  бирок калаанын негизги стратегиялык көчөлөрүн
эки- үчкө бөлүп атоо акылга сыйбаарын айтышат жарандык активисттер. Мисалы,  союз кезинде ошол эле “Белинский” деп аталган
көчөнүн  жарымы бүгүнкү күндө  “Тынчтык” кесилиши, “Манас” жана “Чынгыз
Айтматов” проспектиси  болуп үчкө бөлүнүп
отурат.

 

Калаада негизги көчөлөрдөн
сырткары маани -маңызы жок ысымдарды алып жүргөн чолок көчөлөр толтура. Ошол
эле Жумушчулар шаарчасы (Рабочий городок) аймагындагы көчөлөрдүн
аталыштарына   үңүлсөк  бир кыргызча аталыш  жок. Купянская, Хаперский, Репина сыяктуу
жалаң орустун элинин атактуу  инсандарынын ысымдары ыйгарылган. Ал
турмак  Германиянын коммунистик
партиясынын негиздөөчүсү  Карл Либкнехты
да унутта калтырбай, бир көчөнү ыроолоптурбуз.  Мындагы тургундар  ал инсандын ким болгонун, кайжактан экенин  деле андап биле беришпейт, бирок көчөнүн  атын айта албай “тили сынып” жүдөгөндөрүн
жашырышпайт.


“Тез жардам
чакырганда кыйналабыз. Дарыгерлер бир айтканыбызда кандай көчө экенин
билишпейт, алар да кайталап сурап, кыйналышат. Шаардагы ири көчөлөрдү тим эле
коюп, ушул сыяктуу чакан көчөлөрдүн аталышын кыргыз атына алмаштырып койсо,
ыраазы болмокпуз”,
– дешет жергиликтүү тургундар.

 

Орун алмашканы менен
сумма өзгөрбөйт. Башынан кандай аталышта оозго алынып, элге  сиңип калса көчө андан кийин канча өзгөртүлсө
да, баары бир баштапкы ысымын жоготпошу анык.  Болгону көчө тактайларын кайрадан  илип алмаштыруу убарасы, ага кеткен каражат –
ашыкча чыгымга гана алып келет.


Булак: НьюТВ  

 

If you have found a spelling error, please, notify us by selecting that text and pressing Ctrl+Enter.